Barnabas İncili
EN
BelgelerTarihi Belgeler

Sunuş

Barnabas İncili, yalnızca "apokrif bir metin" denilerek geçilebilecek bir konu değildir. Hz. İsa'nın mesajı, Pavlus'un rolü, erken Hristiyanlık tartışmaları, yasaklı kitap listeleri ve İslâmî kaynaklarla kesişen geniş bir tarihî alanın ortasında durur. Bu site, Barnabas İncili'ni tek bir iddia üzerinden değil, bu geniş tablo içinde okumayı amaçlar.

Asıl soru şudur: Barnabas adıyla anılan bu metin gerçekten geç dönemde uydurulmuş basit bir sahtecilik midir, yoksa daha eski bir hatıranın tercüme ve aktarım süreçlerinden geçerek bugüne ulaşmış bir versiyonu olabilir mi? Bu soruya cevap ararken Decretum Gelasianum, Altmış Kitap Listesi, Arius tartışmaları, Barnabas'ın mezarıyla ilgili gelenek, Pavlus'a dair Yahudi anlatıları, İncil metinlerindeki gerilimler ve Kur'an'ın Hz. İsa'yı nasıl anlattığı birlikte ele alınır.

Barnabas, Kıbrıslı bir Yahudiydi. Asıl adı Yusuf'tu (Elçilerin İşleri 4:36). "Barnaba" ise "teselli oğlu" anlamında, kendisine sonradan verilmiş bir lakaptı.[1] Onun adını taşıyan İncil, anlatıcısını başkalarının kaynaklarını derleyen uzak bir editör olarak sunmaz. Onu Hz. İsa'nın yanında yürümüş, sözlerini dinlemiş ve olayları kendi gözüyle görmüş biri olarak sunar. Günümüze ulaşan metin hakkında ne düşünülürse düşünülsün, kitaba kendine has sesini veren bu iddiadır. Bu yüzden bu site Barnabas İncili'ni daha geniş bir çerçevede okur: Allah'ın birliği meselesi, Hz. İsa'nın ilk takipçilerinin hatırası ve ancak yavaş yavaş Kilise'nin resmî tavrına dönüşen öğreti.[2]

İraneus (yaklaşık MS 130–200), Valentinyanlara karşı çıkmış ve Tanrı'nın birliğini güçlü biçimde savunmuştur. Sapıklıklara Karşı adlı eserinde (özellikle I. ve III. kitaplar) ilahi güçlerin, aeonların ve aracı varlıkların çoğaltılmasını reddeder; yaratıcı olan Tanrı ile Mesih'in bildirdiği Baba'nın iki ayrı varlık değil, tek ve mutlak Kudret Sahibi Tanrı olduğunu vurgular. Dört İncil'i de adlarıyla savunur. O dört İncil'e bağlı kalan bir adam, Barnabas için doğrudan tanık gösterilemez.[3]

Yine de Barnabas hikâyesinin tam başında onun adı durur. Bu hikâye tek bir yerde anlatılır, İspanyolca nüshanın önsözünde; İtalyanca el yazmasının önsözü yoktur. Önsözdeki anlatıya göre Fra Marino adlı bir keşiş, önce İraneus'a ait, Pavlus'u eleştiren ve Barnabas İncili'nin adını veren bir yazıyla karşılaşmış, ardından bu merak onu Barnabas İncili'ni aramaya sevk etmiştir. Gözünüzde canlandırın: elinde metin yok, yalnızca başka bir yazarın satırlarında geçen bir ad var ve adam o adın peşine düşüyor. Bugün elimizde bulunan İraneus külliyatı içinde Barnabas İncili'ne değinen böyle bir eser bilinmiyor; yani iz, henüz bulunamamış bir belgeyle başlıyor. Ancak İraneus'a nispet edilen yazıların yalnızca bir bölümü tam olarak günümüze ulaşmıştır. Fra Marino'nun sözünü ettiği türden bir metnin kaybolmuş olabileceği ihtimali bu yüzden açık kalır.[4]

Barnabas adıyla anılan bir İncil, Kilise'nin reddedilen yazılar listelerinden birinde gerçekten yer alır. Decretum Gelasianum, kabul edilen ve reddedilen kitapları sayan erken bir Hristiyan listesidir. Barnabas İncili'ni açıkça apokrif (resmî kanonun dışında bırakılan; bu, kendiliğinden "sahte" demek değildir) ve aykırı kitaplar arasında sayar: Evangelium nomine Barnabae apocryphum, yani "Barnaba adıyla anılan İncil, apokrif".[5] Liste, 492 ile 496 arasında papalık yapan I. Gelasius'un adını taşır ve bu sitenin okumasına göre Barnabas kaydı onun yıllarına aittir. Listenin editörü onu bir iki kuşak sonraya tarihlemiştir ve araştırmacıların çoğu onu izler; fakat bu bir kayda değil, metnin muhtevasına dayanan bir görüştür. İki tarafın gerekçeleri Decretum Gelasianum sayfasındadır. Bu buyrultunun son bölümünde, Barnabas İncili'nin de içinde bulunduğu aykırı kitaplar ve anlatılarla ilgili şu ifadeler yer alır:

"Bunları, sadece reddetmekle yetinmeyerek, Roma Katolik Kilisesi'nden tamamen ayırıyor ve uzaklaştırıyoruz; öyle ki yazarları ve takipçileri dönüşü olmayan aforoz bağıyla sonsuza dek lanetli olsun."

Şiddetli bir tehdit dili taşıyan bu buyrultu, en azından bir şeyi açıkça göstermektedir: Barnabas İncili, boş bir isim değil, resmî kilise kararnamesiyle tanımlanıp mahkûm edilecek kadar ciddiye alınan bir metindi. Ayrıca Decretum'un apokrifler listesinde yalnızca Barnabas İncili değil, toplam 61 eser adı geçmektedir. Bunların bir kısmı bugün tam metinleriyle, bir kısmı parçalarıyla, bir kısmı da başka eserlerde korunmuş alıntılarıyla elimizdedir; modern araştırmacılar başlıkların birçoğunu bu yollardan biriyle günümüze ulaşmış metinlerle eşleştirebilir.[6] Bu durumda, Barnaba adına kaydedilmiş bir metnin hiçbir iz bırakmadan tamamen ortadan kalktığını peşinen varsaymak en güçlü açıklama sayılamaz. Bir sonraki iz Kıbrıs'a, Barnabas'ın kendi mezarına gider.

Kaynak sayfasıDecretum Gelasianum →El yazmasının bir fotoğrafı, Latince metin, İngilizce tercüme, aforoz formülü ve bu tanığın neyi ispatlayıp neyi ispatlayamayacağı.

Barnabas'ın Mezarında Bulunan İncil

Alexander Monachus'un altıncı yüzyıla tarihlenen Encomium on Barnabas (Barnabas'a Övgü) adlı metni, dikkat çekici bir geleneğin en ayrıntılı versiyonunu korur. Kıbrıs'ta Barnabas'ın mezarı keşfedildiğinde, göğsünün üzerinde bir İncil el yazması bulunur ve bu metin Barnabas'ın kendi eliyle yazdığı Matta İncili olarak tanıtılır. Hikâye mezarda bitmez. Kıbrıs Başpiskoposu Anthemios'un bu el yazmasını Konstantinopolis'e götürüp İmparator Zeno'ya sunduğu, Zeno'nun da metni saygıyla kabul edip sarayına koydurduğu ve her yıl Kutsal Hafta'nın Büyük Perşembe gününde ondan okuma yapılmasını sağladığı aktarılır. Buluş tam yerinde bir zamanda gelmişti. Antakya patriği Kıbrıs kilisesi üzerinde hak iddia ediyordu ve Encomium'un kendisi de havarinin mezarını Kıbrıs'ın bu iddiaya cevabı olarak sunar. Tarihçiler bu zamanlamayı kilise siyaseti olarak okumuştur.[18]

"Matta" etiketi ve tarih problemi

İlk bakışta "Matta" etiketi meseleyi kapatıyor gibi görünür. Fakat bu etiket, ciddi bir kronoloji problemi doğurur. Barnabas'ın geleneksel ölüm tarihi yaklaşık MS 61 veya 62 kabul edilirken, kanonik Grekçe Matta İncili genellikle MS 70 sonrasına, çoğu zaman da 80'lere veya daha geç bir tarihe yerleştirilir.[43] Mezar metnini bugünkü Matta yapmak için Matta'yı 50'lere veya çok erken 60'lara çekmek gerekir; bu da Markos'un önceliği, Pavlus'un mektuplarının kronolojisi ve Elçilerin İşleri'nin sessizliği açısından yeni zorluklar doğurur.[44]

İbranice bir Matta mı? Severus'un "büyük harfleri" ne söylüyor?

Bir çıkış yolu, mezarda bulunan metnin bitmiş Grekçe Matta değil, daha erken bir Aramice veya İbranice Matta geleneği olduğunu söylemek olabilir. Bu, kronolojik problemlerin çoğunu ortadan kaldırırdı. Fakat metnin daha sonraki izleri başka yöne işaret eder: el yazması Grekçe konuşulan Bizans sarayına girer, sarayda korunur, her yıl Büyük Perşembe günü okunur ve daha sonra Antakyalı Severus'la bağlantılı bir aktarımda Matta metnindeki tartışmalı bir okuma için kontrol edilir. Hiçbir kaynak bu kitabın Aramice veya İbranice olduğunu, tercüme gerektirdiğini ya da özel bir okuyucuya ihtiyaç duyulduğunu söylemez.[45]

Üstelik Severus aktarımının Süryanice geleneği, saraydaki İncil'in "büyük harflerle yazılmış" olduğunu söyler. Süryanice ve Aramice yazılarda Grekçe ve Latinceyle karşılaştırılabilecek bir büyük/küçük harf sistemi yoktur. Buna karşılık geç antik dönemin Grekçe kutsal metin kodeksleri (cilt hâlinde kitaplar) çoğu zaman majüskül ya da uncial (tamamı büyük harflerle yazılan eski kitap yazısı) tarzında yazılırdı.[46] Dil hakkında sessizlik, saraydaki okuma geleneği, metnin karşılaştırma için açılıp kullanılması ve "büyük harfler" tarifi birlikte düşünüldüğünde, metin Aramice bir hatıra gibi değil, Bizans dünyasında kullanılan Grekçe bir Matta kodeksi gibi görünür.

Mezar neyi gösterir, neyi gösteremez?

Bu durumda "Matta" kelimesi problemi çözmez; problemi başlatır. Eğer sarayda kullanılan metin gerçekten mezarda bulunan aynı kitapsa, kronolojik engeller bütün gücüyle geri döner. Eğer aynı kitap değilse, mezar geleneği ile "saraydaki Matta" kimliği yolun bir yerinde birbirinden ayrılmış demektir. Tarihler bir şey daha ekler. Tunnunalı Victor adlı bir kronik yazarı mezarın açılışını 488'e koyar. O yıl papa III. Felix'tir ve onun mektuplarının Gelasius'un kaleminden çıktığı kabul edilir. Dört yıl sonra Gelasius'un kendisi papa olur ve onun adını taşıyan kilise listesi, Barnabas adıyla anılan bir İncil'i reddeder. Aynı liste, Kıbrıs üzerinde hak iddia eden Antakya patriğini de mahkûm eder. Daha önce hiçbir yazar böyle bir İncil'in adını vermez; 405 tarihli bir papalık mektubundaki listede de yoktur. Liste Gelasius'unsa mezarın açılışından 4 ile 8 sene sonradır; editörün tarihine göre ise birkaç on yıl sonra. İki tarih de olaya yakındır. Bu yakınlık, iki haberin aynı kitaptan söz ettiğini ispatlamaz; fakat kolayca geçiştirilemez.[5][18][47]

Tam incelemeBarnabas'ın Mezarında Bulunan İncil →Bu iz nereye çıkıyor? Fotoğraflarıyla birlikte bütün tarihî iz sürme: mezar geleneği, Zeno'nun saray nüshası, Severus'un "büyük harfleri" ve "Matta" etiketinin neden bir soruyu kapatmayıp yeni bir soru açtığı.

Mahkûm Edilen Başlıktan El Yazmasının İzine

Ad, Decretum Gelasianum'la birlikte kaybolmadı. Barnabas adını taşıyan bir İncil, elden ele dolaşan tek bir nüshasının bile izlenemediği uzun devirlerde de Hristiyan kitap listelerinin hafızasında kaldı.[17] Decretum'un listesi bir şey daha yapar: Barnabas'ın yanında saydığı reddedilmiş kitaplardan biri Âdem'in Tövbesi'dir ve İtalyanca metin bu kitapla bütün bir sahneyi paylaşır. İki kitapla daha küçük ayrıntıları da paylaşır: Eyüp'ün Vasiyeti ve listenin Leptogenesis dediği kitap. Bu ortaklığın ne anlama gelip ne anlama gelmediğini, metnin en yakın benzerlerini yaşlarına göre sıralayan Barnabas'ın Raf Komşuları: İki Raf sayfası ortaya koyar.

Asırlar sonra, metin hakkında anlatılan hikâye bir kez daha Vatikan'a döner. Hikâyenin anlatıldığı tek yerde, İspanyolca nüshanın önsözünde, Fra Marino el yazmasını Papa V. Sixtus'un kütüphanesinden, Papa uyurken alır. O tercüme, mütercimi olarak Aragonlu bir Müslümanın adını verir; önsözü de keşişin kitabı okuduktan sonra Müslüman olduğunu söyler. Demek ki bu, Barnabas geleneğinin kendi kitabı hakkında anlattığı bir hikâyedir; bağımsız olarak belgelenmiş bir Vatikan kaydı değildir.

Bir an için el yazmasının kendisini izleyelim. 1709'da Amsterdam'da olduğu biliniyor; John Toland adlı bir yazar ona orada rastlamıştı. John Frederick Cramer 1713'te el yazmasını doğrudan Savoy Prensi Eugene'e sundu. Prens 1736'da ölünce yazma, kütüphanesinin geri kalanıyla birlikte Avusturya imparatorluk koleksiyonlarına, yani bugünkü Avusturya Millî Kütüphanesi'ne geçti.[48]

Toland bu İncil'i Nazarenus (1718) adlı kitabında ele aldı. Açılış selamını kopya etti ve altına hükmünü yazdı: bu, kılı kılına kutsal kitap üslubuydu ("this is the Scripture-stile to a hair"). Başka sözleri ölümünden sonra, The Miscellaneous Works of Mr. John Toland (1747) içinde yayımlandı; orada bu İncil için hâlâ mevcut olduğunu, fakat Müslümanların ona ilaveler yaptığını söyler ("still extant, but interpolated by the Mahometans").[48]

Kitabı ne saydığını ilk söyleyen de Toland'dı. Ona göre kitabın öğretisi kadim Ebionit ya da Nasıralı sistemiydi, yani Hz. İsa'nın ilk Yahudi takipçilerinin inancı; İncil'in kendisi de, üzerine Müslümanların ilaveleri binmiş olmakla birlikte, ana hatlarıyla kadim Barnabas İncili olabilirdi. O günden beri yalnız kalmadı. 1907 editörleri, eski kilise listelerindeki kayıp İncil'in İtalyancanın içinde yaşayıp yaşamadığını sordu. Shlomo Pines (1966) Yahudi Hristiyanlara bağladığı pasajlar buldu; Marc Philonenko (1974) ise Essenilere kadar izlediği bir hikâye. Luigi Cirillo (1977), Yahudi-Hristiyan kökenli ilk bir Barnabas İncili'nin kitabın içinde hâlâ kullanıldığını; Rodney Blackhirst (2000) da erken bir Barnabas İncili'nin muhtemelen var olduğunu savundu. Jan Joosten (2002) onda Orta Çağ'ın Latince Kitab-ı Mukaddes'inden eski bir İncil ifadesi buldu. Yedisinden hiçbiri İtalyanca metne kadim demez; fakat her biri onda, onu yazıya geçiren elden daha eski bir şey bulmuştur. Geç Dönem Sahteciliği mi? hepsini, verdikleri gerekçelerle birlikte tek bir tabloda toplar.[48]

El Yazmasından Sonra Bulunan Kitaplar

Sahtecilik teorisinin muhtaç olduğu adamı gözünüzde canlandırın: 1500'lerde bir İtalyan masasında oturan ve devrinin kütüphanelerinde ne varsa ondan bir İncil uyduran bir kâtip. Şimdi de o kütüphanelerde ne bulunmadığını düşünün. Hanok Kitabı hâlâ Habeşistan'daydı; Avrupa'ya 1773'te ulaştı. Eski Süryanice İnciller henüz okunmamıştı; bir nüshası 1858'de yayımlandı, öbürü 1892'de bulundu. Şam'a kaçan kadim bir Yahudi fırkasının kurallar kitabı 1896'ya kadar Kahire'de bir depoda, Ölü Deniz Tomarları da 1947'ye kadar mağaralarında duruyordu. Bu adam onların hiçbirinden tek satır almış olamaz. Öyleyse metni, başka hiçbir kitapta bulunmayan bir ayrıntıda onlardan biriyle uyuşuyorsa, bu tabloda bir yanlışlık vardır.

Uyuşuyor; üstelik beş yerde bu uyuşmayı tesadüfe vermek zordur. İkisi bütün birer sahnedir. Barnabas'ta genç İbrahim yıldızlara, aya ve güneşe bakar ve hepsini bir kenara bırakır, çünkü ona göre Allah hareket eden bir şey olamaz: "Bu tanrı hareket etmemeli ve bulutlar onu gizlememeli". Bu sitenin bulabildiği kadarıyla bulutlar tek bir kitapta daha vardır: yalnızca Eski Slavca olarak günümüze ulaşmış ve ilk kez 1863'te basılmış kadim bir Yahudi eseri olan İbrahim'in Vahyi. Kalabalık Hz. İsa'yı kral yapmaya kalkıştığında da o, Yuhanna'da olduğu gibi dağa çıkmaz; Şam'a çekilir ve öğrencileri orada yanına gelir. Takipçileriyle birlikte Şam'a çekilmiş bir öğretmen de tek bir kitapta daha vardır: Kahire'deki depodan çıkan ve ilk kez 1910'da basılan o kurallar kitabı.

Öbür üçü daha küçüktür ve ikisi yan yana durur. Barnabas, Ferisi kelimesinin "Allah'ı arayan" demek olduğunu söyler ve Hz. İsa'ya Ferisilerin önünde şunu okutur: "Güzel sözler arayanlar, başka değil, yalnızca günahlarımızı reddeden Allah'ı aramazlar." Ölü Deniz kıyısındaki mağaralardan çıkan tomarlarda da bir cemaat Allah'ı aramaya koyulur ve hasımlarına hoşa giden şeyleri arayanlar der. Üçüncüsü Danyal'la ilgilidir. Barnabas şöyle bir alıntı yapar: "Peygamber Danyal, İsrail krallarının ve tiranlarının tarihini anlatırken şöyle yazar". Kitab-ı Mukaddes'teki Danyal kitabında böyle bir tarih yoktur; 4. Mağara tomarlarından birinde ise Danyal İsrail'in tarihini anlatır.

Bu bölümün arkasındaki sayfa 222 bölümün hepsinden geçer ve metnin başka kitaplarla paylaştıklarını dört tabloda ortaya koyar: zayıf olanlar da dahil, otuz altı ayrıntı. Çoğu için, 1600'den önce yazan birinin o ayrıntıyı bulabileceği başka bir kitap vardı; ya da ayrıntı, onun kendi başına düşünebileceği kadar küçüktür. Yukarıdaki beşi için ise bu site, masadaki adamın onlara ulaşabileceği hiçbir yol bulamadı.

Bu, kadim bir kitabın tam ispatı değildir. İki yazar aynı şeye ayrı ayrı varabilir ve kayıp bir kitap her zaman farz edilebilir. Fakat kuvvetli bir işarettir ve bir şey onu daha da kuvvetlendirir: bu ayrıntılar tekrar tekrar anlatılmış hikâyelerin içinde durur. Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar Hz. İbrahim'in Allah'ı arayışını iki bin yıl kadar anlatıp durdular. Bu sitenin okuduğu on anlatımda bulutlar yoktur; yalnızca Barnabas'ta ve Slavca kitapta vardır. Bu kadar çok anlatıcı bir ayrıntının yanından geçip gitmişken, iki yazarın ona ayrı ayrı vardığını söylemek zordur.

Tam incelemeEl Yazmasından Sonra Bulunan Tanıklar →Dokuz örnek birer birer, Orta Çağ'dan kontrol kitapları ve dört tabloya dökülmüş 222 bölüm: tutanlar, tutmayanlar ve daha eski her yolun yaşı.

Metnin Komşuları

Aynı soru öbür taraftan da sorulabilir: metnin neyi okumuş olamayacağı değil, neyi apaçık paylaştığı. Barnabas'ın her sahnesini, onu aynı kelimelerle ya da aynı sırayla anlatan kitabın yanına koyun ve o kitabın tarihini kenara yazın. Roma Senatosu'nun Hz. İsa hakkındaki kararını anlatan bir hikâye Barnabas'ta bir türlü, 197 dolaylarında yazan Tertullianus'ta ise tam tersi yönde anlatılır. Hz. Âdem'e baş eğmeyen bir şeytan Latince Âdem ile Havva'nın Hayatı'nda durur. Kenardaki tarih neredeyse her seferinde 600'den öncesine düşer. Orta Çağ'a ait kayıtlar başka türdendir: iki menkıbe kitabı, bir okul tarihi, bir ibadet kitabı, bir jübile, paralar ve fıçılar ve tek bir bölümün planı. Üçüncü bir grup ne oraya ne buraya girer: metnin Arapça ve Osmanlıca vaaz kitaplarıyla paylaştığı bir avuç hikâye; bu site onlarda yönü açık bırakır. Eski kitapları bir Orta Çağ okuru da elinde tutabilirdi; bu yüzden bu sıralama metni tarihlemez, yalnızca benzerliklerin nereye düştüğünü gösterir.

Tam incelemeBarnabas'ın Raf Komşuları: İki Raf →İtalyanca metnin kelimesi kelimesine uyuştuğu her kitap, yanında tarihiyle: sahnelerin çoğunu tutan eski bir raf, dış yüzü ve tek bir planı tutan bir Orta Çağ rafı ve eski kitaplardan biri, belki ikisi, Decretum'un kendi listesinde.

Barnabas İncili'ni İnkâr Çabaları ve Tarihî Kayıt

Barnabas İncili'nin adı Hristiyan literatüründe geçtiği yerlerde çoğu zaman sahte olduğu ve reddedilmesi gerektiği söylenmiş; sonraları bu İncil'in bir Müslümanın hayal gücünden çıktığı da ileri sürülmüştür. Fakat bugüne ulaşan iz, kitabın Müslümanlar arasında erken devirlerden beri elden ele dolaştığını göstermez. Eğer bilinseydi pek çok eserde ondan söz edilirdi. Taberî, Mes'ûdî, Ya'kûbî, Bîrûnî, İbn Hazm, İbn Teymiyye gibi Hristiyan kaynaklarına vâkıf olan yazarlar, Hristiyanlık ve onun kutsal kitaplarından bahsederken, Barnabas İncili'ne en ufak bir işarette bile bulunmamışlardır. Burada konuşan, sessizliğin kendisidir.[19]

1734'te George Sale Kur'an tercümesinde bu İncil'den söz edinceye kadar, İslam dünyasında onu bilen birinin izi son derece azdır. Başlıca istisna, Tunus'a sürülmüş Morisko cemaati içinde yazan İbrahim et-Taybilî'nin 1634 dolaylarındaki kaydıdır. İbnü'n-Nedîm'in el-Fihrist'i (995) ve Hacı Halife'nin Keşfü'z-Zünûn'u (1657) gibi geniş bibliyografya eserlerinde de bu İncil'in adı geçmez. Sessizlik, hiçbir Müslümanın bu adı hiç duymadığını ispatlayamaz. Fakat genel tablo, kitabın sonradan tanındığı fikrine, asırlar boyunca Müslümanların elinde durduğu fikrinden çok daha iyi uyar.[19]

Hz. Muhammed'in (a.s.) Doğumundan Onlarca Yıl Önce

Bu sitenin kararnameyi okuyuşuna göre, Hz. Muhammed (a.s.) doğmadan yaklaşık yetmiş beş yıl önce Barnabas adıyla anılan bir İncil, Papa I. Gelasius devrinde hazırlanan reddedilecek kitaplar listesinde zaten duruyordu. Listenin editörü onu altıncı yüzyıla tarihler ve araştırmacıların çoğu onu izler; bu tarih aradaki süreyi birkaç on yıla indirir, fakat hangisinin önce geldiğini değiştirmez. Bunu gösteren belge ve görsele yukarıda bağlantı verilmişti. Yedinci yüzyıldan gelen ayrı bir belge, Altmış Kitap Listesi (The List of Sixty Books) adıyla bilinen Yunanca katalog da Barnabas'a göre İncil'i apokrif yazılar arasında sayar. Bu listedeki dört başlık daha, İtalyanca metnin bir ayrıntısını paylaştığı kitapların adlarıdır: Musa'nın Vasiyeti, İlya'nın Vahyi, Sefanya'nın Vahyi ve Barnabas Mektubu. Kısacası başlık İslam'dan da, Avrupa'daki el yazması geleneğinden de eskidir.[16]

Bu belgeler Barnabas İncili'nin bugüne ulaştığını kesinlik içinde ispatlamaz; ancak en azından Barnabas adıyla anılan bir İncil geleneğinin Hz. Muhammed'in (a.s.) doğumundan çok önce Hristiyan dünyasında bilindiğini gösterir.

Kaynak sayfasıAltmış Kitap Listesi (7. yüzyıl) →Barnabas'a göre İncil'i apokrifler arasında sayan Yunanca katalog ve onu bugüne getiren el yazmaları: Oxford, Paris, Vatikan ve Londra nüshaları.

Barnabas İncili'ne yöneltilen Morisko, Dante, İncil Uyumu ve benzeri başlıca itirazların ayrıntılı incelemesi için Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfasına bakılabilir. Metnin Avrupa'da neden güçlü bir ilgi uyandırdığı ve neden belirgin bir Engizisyon davası bırakmadığı sorularını birlikte ele alan daha geniş çerçeveyi ise Tarihsel Bir Hipotez sayfası çizer.

Teslis İnancı'nı Kabul Etmeyen Hristiyanlar

Üçleme inancı, Hristiyanlığın her zaman tek sesi miydi? Hristiyanlık tarihinde Üniteryenlere ve Anti-Triniteryenlere (Allah'ın birliğine inanan, Hz. İsa'yı Eski Ahit'teki peygamberler gibi bir peygamber olarak kabul eden ve Üçleme inancını reddedenlere) topluluklar, Hristiyan mezhepleri ve önemli kişilikler olarak her zaman rastlanmıştır.[7] Bu hareketlerin hepsi aynı değildi. Hz. İsa hakkında aynı inancı taşımıyor, aynı metinleri okumuyor, tek ve kesintisiz bir kuruma da bağlı bulunmuyorlardı. Fakat hep birlikte, Barnabas'ın yansıttığı ilahiyat dünyasının tarihte hiçbir zaman komşusuz kalmadığını gösterirler.

Arius ve İznik'ten önceki kırılma çizgisi

Kırılma çizgisi İznik Konsili toplanmadan önce açılmıştı. Tevhidi savunan Hristiyan din adamları önemli tartışmalara yol açtılar. Bu süreçte aforoz edilen İskenderiyeli Arius bunların en çok tanınanıydı; ama tevhidi savunan din adamları ondan ibaret değildi. İnanışlarının resmen sorulması üzerine Arius ve onunla birlikte olan din adamları, piskoposlarına bir mektup yazıp altına adlarını koydular. Mektup yalnız Baba'nın var edilmemiş ve ezelî olduğunu söyler; Oğul'u ise Tanrı'nın var ettiği biri olarak anlatır. Valentinus, Mani, Sabellius ve Hierakas'ın görüşlerini adlarıyla reddeden bu mektubu okumak ve İznik Konsili'nin hemen öncesinde yaşanan yoğun tartışmalar konusunda fikir edinmek için Arius Deklarasyonu sayfasına bakılabilir.[8]

Mektubun inanç kısmı şöyle başlar:[8]

"Tek bir Tanrı biliriz. Yalnız O var edilmemiştir, yalnız O ezelîdir, yalnız O başlangıçsızdır, yalnız O hakikîdir; ölümsüzlük yalnız O'ndadır; yalnız O hikmetlidir, yalnız O iyidir, yalnız O hükümrandır. Her şeyin yargıcı, yöneticisi ve idarecisidir; değişmez ve başkalaşmazdır, âdil ve iyidir. Yasa'nın, peygamberlerin ve Yeni Ahit'in Tanrısı O'dur. O, zamanların başlangıcından önce biricik bir Oğul var etmiş, çağları ve her şeyi de O'nun aracılığıyla yapmıştır."

Samsatlı Pavlus'tan Nestorius'a

Arius ilk değildi. Üçüncü yüzyılda Samsatlı Pavlus adlı bir piskopos ve çevresi, ciddi bir Monarşiyanist hareketi temsil ediyordu. Ad Yunanca "tek hükümranlık" kelimesinden gelir ve Tanrı'nın üç değil, tek bir şahıs olduğu inancını anlatır. Hareket Tanrı'nın birliğini vurguluyor ve Mesih'in ilahlığı hakkında sonradan ortodoks sayılacak görüşü reddediyordu.[9]

Sınırlar giderek daraldı. İznik itikadını kabul eden ve kendisi de tam bir Teslisçi olan İstanbul Piskoposu Nestorius bile, Meryem'e kayıtsız şartsız Theotokos ("Tanrı'nın annesi") denmesini reddettiği için 431'de makamından uzaklaştırıldı. Bu kelimeye karşı ilk vaazı, onun Antakya'dan getirdiği rahip Anastasius vermişti; Nestorius onu savundu. İznik ortodoksisinin tam içinde duran bir piskopos bile tek bir ifade yüzünden dışarı atılabiliyorsa, devrin itikadî havası başka bir izaha pek ihtiyaç bırakmaz.[10]

Roma Kilisesi teslisi tüm Hristiyan Topluluklara kabul ettirebilmek için bu unsurlarla yüzyıllarca mücadele etmiş ve bazen aforozlar ve büyük kıyımlar uygulamıştır.[11]

Socinianlar ve muhalefetin bedeli

Zulüm ve sürgün de bu tarihin bir parçasıdır. Socinianlar, hem Katolikler hem de ana akım Protestan çevreler tarafından sapkın sayıldılar. 17. yüzyılın ortalarında Polonya'dan resmen sürgün edildiler, mülklerine el konuldu ve toplulukları dağıtıldı. Michael Servetus 1553'te yakılarak idam edilmişti; 1612'de ise Bartholomew Legate ile Edward Wightman İngiltere'de aynı akıbete uğradılar. Ve bu baskı bunlarla da sona ermedi.[12]

Newton'dan Üniteryenlere

Bu daha geniş tarih, Polonyalı Kardeşler'in Üçleme karşıtı İncil okumasından Isaac Newton'un Kutsal Yazılar ve tartışmalı Yeni Ahit pasajları üzerine bağımsız incelemelerine kadar uzanır. Ayrıntılı inceleme için Socinianlar, Isaac Newton ve Tek Tanrı sayfasına bakılabilir.

Üniteryenler 18. ve 19. yüzyılda özellikle de Anglosakson dünyasında etkili oldular.[13] Önce İngiltere'de sonra da ABD'de Üniteryen Kiliseler kuruldu. Üniteryen ve Üniversalist Kiliseleri 1961 yılında birleşti. The New Catholic Encyclopedia, Üniteryen Kiliselerin ortak inanışlarını şöyle özetlemişti:

«Hz.İsa Tanrı'nın biricik Oğlu ve Kurtarıcı değil, ama Yahudi peygamberleri gibi bir peygamberdir. Dolayısıyla bugünkü haliyle yani geleneksel Hristiyanlık "Hz.İsa'nın dini" ile değiştirilmelidir.»

Barnabas İncili bu tarihin neresinde duruyor?

Bu tarihin bütününün yanına konunca Barnabas İncili hiçbir yerden çıkmamış bir kitap gibi görünmez. Tavizsiz tevhidi, Hz. İsa'yı tam bir ilah sayma fikrine karşı duran Hristiyanların uzun ve tekrar tekrar görülen çizgisine uyar. Bu karşı duruşa farklı devirlerde mahkûmiyetle, dışlamayla, sürgünle ve bazen açık zorla cevap verilmiştir.[14]

İznik'ten Sonra İznik Dışında Kalan Kiliseler

Kaybeden tarafa ne oldu? İznik'teki oylama her Hristiyan cemaatini bir anda konsilden çıkan itikada döndürmedi. İznik dışında kalan Hristiyanlık bundan sonra da asırlarca yaşamaya, rekabet etmeye, teşkilatlanmaya ve gerçek kilise yapıları kurmaya devam etti: piskoposlar, cemaatler, hükümdar hamiler, misyoner ağları.[49]

İznik Arius'un görüşünü mahkûm etmişti; fakat Ariusçu ve ona yakın öğretiler Roma dünyasının hem Doğu'sunda hem Batı'sında etkisini korudu. Ariusçu kiliseler ile Oğul'un Baba'yla aynı özden değil, yalnızca O'na benzer olduğunu savunan kiliseler sonraları birkaç Cermen kavmi ve krallığı arasında kök saldı: Gotlar, Vandallar, Vizigotlar, Ostrogotlar ve Lombardlar.[50]

Her birinin tarihi krallıktan krallığa değişti; fakat hükümdarların din değiştirmesi, imparatorluk kanunları, askerî fetih, siyasi himayenin kaybı, Kilise'nin baskısı ve yavaş yavaş erime hep büyük rol oynadı. Bazı cemaatler düpedüz bastırıldı; bazıları da hükümdarları ve halkları İznik çizgisindeki Katolik kilise yapılarına geçince onların içinde eridi.[51] İznik çizgisinin hâkimiyeti yalnızca ilahiyat tartışmasıyla değil, siyasi ve kurumsal güçle sağlandı. Konsilden sonra da asırlar boyunca teşkilatlı Hristiyan cemaatleri, ileride bütün Hristiyanlığı temsil ettiğini söyleyecek olan Teslisçi ana akımın dışında yaşamaya ve ibadet etmeye devam etti.[49] Bu bastırma pratikte nasıl işledi?

İznik Konsili (325) ve Kanon Dışı İncillerin Kenara İtilmesi

Kanon dışı metinlerin dışlanması yalnızca Decretum Gelasianum ile başlamış değildir; bu süreç tek bir ana indirgenemez. İznik, Pavlusçu ortodoksinin güç kazanmasında ve rakip teolojik çizgilerin kenara itilmesinde önemli bir aşama oluşturdu. Ancak ondan önce ve sonra da, kilise otoritesinin kanon dışı ve tevhid merkezli metinleri dışlamaya yönelik daha geniş bir süreç içinde hareket ettiği görülür.

Athanasius'un 39. Bayram Mektubu (367), apokrif metinleri heretiklere ait sahte metinler olarak nitelemiş; Laodikeia Sinodu ise kanon dışı kitapların kiliselerde okunmasını yasaklamıştır. İznik sonrasında imparatorluk tedbirleri de belirli teolojik rakipleri hedef almıştır: Konstantin, Arius'un yazılarının yakılmasını emretmiş; bir nüshayı gizlemenin bedelini ise ölüm cezası olarak belirlemiştir. Bunlar henüz bütün apokrif İncillerin resmî ve eksiksiz bir listesi değildi; fakat daha sonra Batı'da Decretum Gelasianum gibi metinlerle belirginleşecek olan dışlama ve bastırma çizgisinin parçasıydılar.[15]

Bu yüzden Barnabas İncili'nin tarihini, kanonun daraltılması, rakip metinlerin dışlanması ve tevhid ekseninin bastırılmasıyla ilerleyen bu süreç içinde okumak gerekir.

Ardından başka katalog kayıtları geldi: Barnabas'ın adını veren kararname ve daha sonra Yunanca Altmış Kitap Listesi. Kararnamenin nüshaları en sık Papa Gelasius'un (492–496) adını verir. Bu site reddedilen kitaplar listesini onun eseri sayar; araştırmacıların çoğu ise onu bir iki kuşak sonraya tarihleyen editörü izler.[16] Liste, Orta Çağ'ın kilise hukuku ders kitabı olan Gratianus'un Decretum'unun standart metninde de yer alır. Oraya sonradan eklenmiştir ve sonraki bir yazar başlığı orada bulmuş olabilir. Fakat başlığın gösterdiği şey böyle bir yazardan daha eskidir: Barnabas adıyla anılan bir İncil, İslam'dan önce biliniyor ve mahkûm ediliyordu.[17] Bu konuda daha geniş değerlendirme için Tarihsel Bir Hipotez sayfasına bakılabilir.

Pavlus Öğretileri ve Resmî Roma Hristiyanlığı

Pavlus, Pavlus olmadan önce kimdi? Paulus=Pavlus=Pavlos=Bolis, Tarsuslu Saul MS 10-67 yılları arasında yaşadı. Pavlus Roma Yurttaşlığı'nı kazanmış Yahudi bir aileden geliyordu. Bu nedenle hem Yahudi adı Saul'u hem de Romalı adı Pavlus'u kullanıyordu. Yahudi önderi I. Gamalyel döneminde Kudüs'te hahamlık öğrenimi gördü.

İlk dönemlerinde bağnaz bir Ferisi (Yahudi din adamı) olarak Hristiyanlığı Yahudilik karşısında büyük bir tehdit saydığı için kilise üyelerine yönelik kovuşturmalarda etkin rol oynadı. Elçilerin İşleri, İstefanos'un öldürülmesi için "Saul razı olmuştu" der (8:1).

Daha sonraları, inananların peşine düşerek Şam'a giderken yolda İsa'nın görüntüsüyle karşılaştığını ve böylece tövbe ettiğini söyledi. Bu çağrı anlatısı Elçilerin İşleri 9, 22 ve 26; 1. Korintliler 15:8 ile temellendirilir. İddiasını doğru kabul eden Hristiyanların arasında yaşadı. Kısa bir süre sonra bir topluluğun lideri haline gelerek inananlar arasında önemli ayrışmalara neden oldu.[35]

Hareketi milletlere taşıyan resul

Pavlus, hareketi asli Yahudi çerçevesinden çıkarıp Roma ve diğer milletler dünyasına yönlendiren başlıca figürlerden biri oldu. Kendi mektuplarında mesajın "önce Yahudi'ye" geldiğini söylese de (Romalılar 1:16; Galatyalılar 2:7–9), onun teolojisi İsrail'i diğer toplumlardan ayıran sınırları gevşetti; bunun Tevrat'la ve tevhid şuuruyla ilişkisi aşağıda "Musevilikten Kopuş" bölümünde ele alınır.[21] Kronoloji burada belirleyicidir: Pavlus'un mektupları, bugüne ulaşan en eski Hristiyan metinleridir; bugün kanonik kabul edilen dört İncil ise Pavlus'un metinlerinden ancak onlarca yıl sonra kaleme alınmıştır. Yeni Ahit'in yirmi yedi kitabından on üçü Pavlus'un adını taşır. Elçilerin İşleri'nin geniş bir bölümü de Pavlus'un faaliyetlerine ayrılmıştır.[20][36][37]

Daha eski bir kavga: Petrus Pavlus'a karşı

Pavlus'un bu görüm anlatısına itiraz da en az onun kadar eskidir. İtiraz, Klemens adlı bir piskoposa yanlış olarak atfedilen yazılar arasındaki erken bir Hristiyan hikâyesinde, Vaazlar'da (Homiliae) karşımıza çıkar. Orada Petrus, İsa'nın öğretisini bir görümde aldığı için onu daha iyi bildiğini söyleyen Simun'a şöyle cevap verir:

"Eğer bizim İsa'mız sana bir görümde göründüyse, kendini sana tanıttıysa ve seninle konuştuysa, bunu hasmına öfkelenmiş biri gibi yapmıştır; seninle görümler ve rüyalar yoluyla, ya da dışarıdan gelen vahiylerle konuşmasının sebebi budur. Fakat bir kimse görüntüler yoluyla öğretime elverişli hâle getirilebilir mi? 'Mümkündür' dersen, o zaman sorarım: 'Öğretmenimiz neden uyanık olanların yanında bütün bir yıl kalıp onlara söz söyledi?' Sana göründüğünü söylediğinde senin sözüne nasıl inanalım? Onun öğretisine aykırı fikirler taşırken sana nasıl göründü? Eğer onun tarafından görülüp öğretildiysen ve bir saatliğine de olsa onun resulü olduysan, onun sözlerini ilan et, söylediklerini açıkla, resullerini sev; onunla birlikte bulunmuş olan benimle çekişme."
(Klemens'e atfedilen Vaazlar 17.19; Ante-Nicene Fathers, 8. cilt, 1886'daki İngilizce tercümeden)

Bu ifade, Petrus'un gerçekten söylediği bir sözün kelimesi kelimesine kaydı sayılmamalıdır. Vaazlar bugünkü şeklini dördüncü yüzyılda almıştır, fakat daha eski Yahudi-Hristiyan kaynaklardan beslenir. Birkaç satır sonra Petrus, kendisine "kabahatli" biri gibi davranıldığından yakınır; Pavlus Antakya'da onun için aynı kelimeyi kullanmıştı (Galatyalılar 2:11). Standart İngilizce tercümenin editörü, bu pasajın Pavlus'a örtülü bir saldırı olarak okunduğunu daha o zaman not etmişti. Önemli olan pasajın koruduğu çizgidir. Doğrudan öğretimi özel görümlerin karşısına koyar, Hz. İsa'yla gerçekten birlikte yol yürümüş havarilerin otoritesine dayanır ve Pavlus'un Musa'nın Yasası'ndan ayrıldığı suçlamasını taşır. Baştaki Petrus'un Yakup'a Mektubu ile Ebionitler adlı Yahudi-Hristiyan topluluk hakkındaki erken haberler de aynı Pavlus karşıtı akımı korur. Bu tartışmalardan, daha ilk zamanlarda Pavlus'la havariler arasında görüş ayrılıkları olduğunu anlıyoruz.[22]

Öbür havariler neden sustu?

Fakat mesele iki havari arasındaki kişisel bir kavgadan daha derindir. Petrus, Pavlus ve Yuhanna'dan oluşan baskın grubun dışında kalan havarilerin hatırası neden bu kadar ince, dağınık ya da çok sonraki geleneklere muhtaç kaldı? Adı geçen birkaç havari kanonik kayıtta neredeyse bir addan ibarettir; Pavlus'la ilgili olan her şey ise bize bol bol ulaşır. Elimizdeki kayıt bir yana yatıktır. Kudüs'ün ve Yahudi Hristiyanların hatırasının büyük kısmı bize ancak parçalar, düşmanca haberler ya da olaylardan çok sonra yazılmış gelenekler yoluyla ulaşır.[22]

Ancak Pavlus'un yönlendirmesiyle Hristiyanlığın Romalılar arasında yayılmaya başlaması ve ardından idam edilmesi, ortaya attığı yaklaşımlara topluluklar gözünde güç kazandırdı.

Adım adım üç asır içinde Roma'nın resmî dini haline gelen Hristiyanlık, büyük ölçüde Pavlusçu çizginin damgasını taşıdı; teslisi kabul etmeyen topluluklara yönelen baskının hikâyesi yukarıda anlatıldı.

Delilin devamıYön değişimi nerede başladı? →Pavlus'un mektuplarının neden en eski Hristiyan metinleri olduğu, dört İncil'in hangi dünyanın içinden bize ulaştığı ve hareketin Yahudi zemininden nasıl uzaklaştığı.

Musevilikten Kopuş: Pavlus'un İlk Günah-Keffaret Anlayışı

Yahudiliğin içinden doğan bir hareket, nasıl olur da Tevrat'tan bağımsız bir kurtuluş tanımına varır? İlk Günah kavramını, yani her doğanın günahkâr doğduğu iddiasını ileri süren Pavlus (Romalılar 5:12–21; Galatyalılar 3:10–14), mektupları ve etkinlikleriyle keffaret inancını, Tevrat'taki emirlerin uygulanmaması sonucunu doğuracak biçimde kurmuştur.[35][36] (Keffaret: İsa Peygamberin (a.s.) çarmıha çekilerek kendini, insanların günahtan kurtulmaları için feda ettiği, böylece sadece Hz. İsa'ya (a.s.) inanmanın sonsuz kurtuluş için yeterli olacağı inanışı. Barnabas İncili'ne göre ise çarmıha gerilen kişi, Hz. İsa'ya ihanet eden ve bunun cezası olarak mucizeyle ona benzetilen Yehuda İskariyot'tur. Kur'an da Hz. İsa'nın öldürülmediğini ve çarmıha gerilmediğini, fakat onlara öyle gösterildiğini bildirir (Nisâ 4:157).)

Dört kanonik İncil'de Hz. İsa, hayatı boyunca Yahudiler arasında yaşayan ve öncelikle onlara hitap eden bir peygamber olarak görünür. Öğrencilerine önce diğer milletlere ve Samiriyelilere değil, "İsrail evinin kaybolmuş koyunlarına" gitmelerini söyler (Matta 10:5–6; Matta 15:24). Mesajın daha sonra diğer milletlere açıldığı yerlerde bile bu, İsrail'in terk edilmesi şeklinde değil, Kudüs'ten başlayıp dışarıya doğru genişleyen bir tebliğ olarak sunulur (Luka 24:47; Elçilerin İşleri 1:8). Pavlus teolojisi ise hareketin yalnızca erişim alanını genişletmekle kalmaz; aidiyeti, yüzyıllar boyunca Yahudi antlaşma hayatını biçimlendiren Tevrat merkezli çerçeveden ayırır. Böylece sünnet, yiyecek hükümleri ve İsrail'i diğer toplumlardan ayıran geleneksel sınırlar aynı belirleyici konumda kalmaz (Galatyalılar 5:2–6; Romalılar 14:14).[36][38]

Üstelik güçlük sadece hukukî de değildi. Yahudi inancı, Allah'ın mutlak birliğine dayanan tavizsiz bir tevhid şuuru ile şekillenmişti (Tesniye 6:4; Markos 12:29; 1. Korintliler 8:4–6). Bu sebeple Pavlusçu çerçeve, Yahudi dünyasında ne küçük bir düzeltme ne de doğal bir devam olarak görülebilirdi; hem kurallar hem de inanç bakımından derin bir kırılma olarak algılanması son derece doğaldı.[37]

Hz. Muhammed'in (a.s.) Allah inancını betimleyen ve Yüce Yaratıcının bin isim, sıfat ve eylemini andığı yakarışını buradan okuyabilirsiniz.

Barnabas'ta Hz. İsa, Tek ve Bir Olan Yüce Allah'ın İsrailoğullarına gönderdiği bir Peygamberi olarak kendini tanıtır. Hz. İsa döneminde Tevrat'taki dini kuralların titizlikle uygulandığı görülür. Doğru inanca sahip olmanın, Tevrat'ta yer alan (domuz eti yasağı gibi) yasaklamalardan kaçınmanın, sünnet olma emrinin uygulanmasının ve ibadetin samimiyetle ve sürekli yapılmasının Hz. İsa'nın temel direktifleri arasında olduğu anlaşılır.

İlk takipçilerin kendi hayatı bu tabloda nereye oturur? Elçilerin İşleri, Hz. İsa göğe yükseltildikten sonra da onların mabede gitmeye devam ettiklerini anlatır:

"Her gün birlikte mabede devam edip evde ekmek kırarak sevinçle ve yürek sadeliğile yemek yiyorlardı." (Elçilerin İşleri 2:46)
"Petrus ile Yuhanna dua vakti olan dokuzuncu saatte mabede çıkıyorlardı." (Elçilerin İşleri 3:1)
Delilin devamıEski Ahit'le bu kadar büyük farklılık nasıl açıklanacak? →Sünnet, yiyecek hükümleri ve tevhid gibi ahdin merkezindeki konularda sonradan görülen gevşemenin neden yalnızca bir gelişim sayılamayacağı.

Yahudi Metinlerinde Pavlus

Yahudilerin tarih boyunca nesilden nesile aktardığı anlatım ve metinlerde Pavlus'a şaşırtıcı biçimde olumlu yaklaşan tutum Yahudi Metinlerinde Pavlus sayfasında okunabilir.

Barnabas İncili'nde Çelişkiler Olduğuna Dair İddialar Hakkında

Yukarıda sıralananlar, kitabın Müslümanlarca uydurulduğunu gösteren bir delil vermez; Müslümanların kitapla bilinen bağı, onu okumaları ve İspanyolcaya tercüme etmeleridir. Müslümanların bu İncil'e ilgisinin sebebi de bir peygamber olarak kabul ettikleri Hz. İsa'nın gerçek yaşam kesitlerine ve Allah'ın gönderdiği kitaplardan biri olduğuna inandıkları İncil'in gerçek hâline duydukları doğal meraktır.

Bu İncil'in 2000 yıl önceki gerçek İncil'in tam olarak aynısı olduğunu da iddia edemeyiz; çünkü kanonik kabul edilen diğer dört İncil gibi bu İncil de Hz. İsa'nın dili olan Aramice değildir, belki birkaç kez tercüme edilmiş bir metindir — örneğin Aramiceden Grekçeye, Latinceye ve daha sonra İtalyancaya çevrilmiş olabilir. Türkçe çeviriye kaynaklık eden İngilizce metin ise halen Viyana Hofbibliothek'te bulunan İtalyanca nüshadan 20. yüzyılın başında tercüme edilmiştir.

Yunanca ve Latince, Yahudi ve Hristiyan hayatına hiç de yabancı değildi. Yunanca; Septuaginta (Yahudi kutsal kitabının Yunanca tercümesi), diaspora cemaatleri ve Helenistik Yahudi edebiyatı yoluyla uzun zamandır Yahudi dünyasının bir parçasıydı. Asıl güçlük, İbranice ve Aramice ortamlarda şekillenmiş fikirlerin başka dillerden ve başka düşünce dünyalarından geçmesinde ortaya çıkar. Her geçiş bir manayı daraltabilir, bir başkasını genişletebilir ya da asıl ortamda bulunmayan çağrışımlar taşıyan kelimeler getirebilir. Tercümeler sırasında mütercimlerin yetkinlik ve bilgi düzeylerinin, kasıtsız terim hatalarının rol oynayabileceği de göz ardı edilemez.

Bu İncil'in okunmasından sezilen ve tarihsel sürecinden çıkan sonuç, onun "asıl İncil'den" güçlü esintiler yansıttığıdır. Çelişki olarak ileri sürülenler metnin temel konularına ilişkin değildir; tam tersine, Barnabas İncili'ni diğer İncillerden ayıran en açıklayıcı kelime "baştan sona tutarlılık"tır. Yine de iddialara tek tek bakmakta yarar var; en çok seslendirileninden başlayalım.

Tam incelemeİncillerdeki Çelişki ve Tutarsızlık İddiaları →Önce dört İncil'deki güç noktalar: coğrafya, tarihler, toplumsal ayrıntılar ve sonraki kilise diline yakın terimler. Sonra, Barnabas'a yöneltilen itirazların aynı ölçüyle tartılıp tartılmadığı sorusu.

"Nasıra'ya doğru gemiyle yola çıkmak"

En çok vurgulanan çelişki iddiası, 151. bölümde İsa(A.S) ve havarilerinin Nasıra'dan Kudüs'e yaptıkları yolculuğun çok özet anlatımıyla ilgilidir. Kudüs'ten Nasıra'ya yapılan bir yolculuk ise 20. bölümde daha ayrıntılı anlatılmıştır. İddiayı seslendirenler 151. bölümden "Nasıra'dan Kudüs'e gemiyle gidildi" anlamının çıkarılmasını isterler. Oysa 20. bölümde Kudüs'ten Nasıra'ya yapılan yolculuğun güzergâhı dönüş yolu için de geçerli olmalıdır.

Yol güzergâhını anlayabileceğimiz 20. bölüm "İsa Galile denizine gitti ve bir gemiye binerek Nasıra'ya doğru yola çıktı. Bu sırada denizde büyük bir fırtına başladı." cümleleriyle başlar.

Dört kanonik İncil'den biri olan Matta'da benzer bir yolculuk, aynı iki öğeyle, gemiye biniş ve varışla anlatılır: "Ve İsa bir kayığa bindi, karşıya geçip kendi şehrine geldi." (Matta 9:1)

Bazı erken dönem Hristiyan yorumcuları Matta 9:1'i Nasıra'ya atıfta bulunuyor olarak okumuştur.[29] Dördüncü yüzyıl Kilise Babası Jerome, Matta Tefsiri'nde varış noktasını açıkça Nasıra olarak tanımlar. Augustine de İncil anlatımlarının nasıl uzlaştırılabileceğini tartışırken Nasıra okumasını olası kabul eder. Ayrıca Ragg-Lonsdale kaynak metninin temelini oluşturan arkaik İtalyancada "nauigo in nazaret" ifadesi Nasıra'ya doğru yola çıkmak şeklinde okunabilir. Tüm bu noktalar bir arada değerlendirildiğinde, Barnabas İncili'ndeki ifadenin tek başına bir çelişki içermediği anlaşılmaktadır.

Kaynak sayfasıJerome ve Augustine: Matta 9:1 Hakkında →Jerome ile Augustine'in Matta'daki "kendi şehri" ifadesini nasıl ele aldığı: Nasıra, Kefarnahum ve iki anlatıyı uzlaştırma yolları, Hristiyan tefsirinin kendi içinde.

Pilatus

İkinci bir itiraz, metnin Pontius Pilatus'u Hz. İsa'nın doğumu sıralarına yerleştirdiğine dikkat çeker. Harfiyen alındığında bu bir tarih problemidir: Pilatus Yahudiye'yi daha sonra, İmparator Tiberius devrinde yönetmiştir. Bu hata metnin en eski katmanına değil, bugüne ulaşan şekline ait olabilir. Bir ad, kopya ve tercüme sırasında yolun bir yerinde eklenmiş, karıştırılmış ya da "açıklanmış" olabilir. Yine de bugünkü el yazmasında gerçek bir hatadır; fakat tek başına eserin bütün katmanlarını tarihleyemez.[24]

Şeker itirazı

İsa Peygamberin(A.S) 119. bölümde şekerle ilgili verdiği örnek de itiraz konusu edilmiştir. Barnabas İncili'ndeki metin anlatımından o dönemde şekerin çok değerli olduğu anlaşılıyor.[30] İsa döneminde şekerin bilinmediğini savunan bazı itirazcılar, şeker kamışından şeker üretimi bilgisinin 7. yüzyıldan önce bölgeye ulaşmadığını iddia ediyor. Fakat bu iddia fazla geniştir: Romalı yazar Yaşlı Plinius, Hindistan ve Arabistan'la bağlantılı, beyaz, kırılgan ve ilaç olarak kullanılan saccharon adlı bir maddeyi tarif eder.[30] Ayrıca, Hindistan'da o dönemde şeker kamışı kristal haline getirilebiliyordu.

7 ve 9 Sema Sayıları

Kur'an yedi gökten söz ederken Barnabas İncili dokuz gökten bahseder. İlk bakışta bu fark açık bir çelişki gibi görünebilir. Ancak meseleye daha yakından bakıldığında bunun zorunlu bir çelişki olmadığı anlaşılır.

Bir sayımı değil, doluluğu anlatan sayılar

Hem Arapçada hem de Kitab-ı Mukaddes dilinde bazı sayılar basit bir matematiksel sayımın ötesinde anlam taşır. "Yedi", "yetmiş" veya "yedi yüz" gibi ifadeler çoğu zaman kesin bir sayı vermekten ziyade genişlik, bolluk ve ölçülmesi güç bir çokluğu anlatmak için kullanılır. Kur'an da bu üslubu çeşitli yerlerde kullanır. Mesela şöyle der: "Onlar için yetmiş defa bağışlanma dilesen de Allah onları bağışlamayacaktır." Başka bir ayette ise Allah yolunda infak edenlerin durumu, "yedi başak bitiren, her başağında yüz tane bulunan bir tohuma" benzetilir. Aynı kullanım Kitab-ı Mukaddes dilinde de görülür. İsa'nın takipçilerine "yetmiş kere yedi" bağışlamalarını söylemesi ve Tevrat'ta Tanrı'nın merhametinin "bin nesle" kadar sürdüğünün ifade edilmesi de kesin sayılar vermekten çok büyüklüğü ve sınırsızlığı vurgular.[31]

Kur'an'ın yedinci gökten ötesine dair kendi tasviri

İslami kaynaklardaki tablo ise daha da geniştir. Kur'an yedi göğü nihai ve kapalı bir kozmik sistem olarak sunmaz. Sidretü'l-Münteha'dan, yani en uzak sınırdaki ağaçtan ve onun yanındaki Me'va Cenneti'nden söz eder. Ayetü'l-Kürsi, Allah'ın kürsisinin gökleri ve yeri kuşattığını bildirir. Hadislerde de cennetin en yüksek derecesi olan Firdevs'in üzerinde Allah'ın Arşı'nın bulunduğu anlatılır.[39] Yani "yedi gök", insanın normal idrakini aşan, çok katmanlı ve geniş bir gerçekliğe işaret eder.

Bugün insanlık trilyonlarca galaksiden söz ediyor.[40] Buna rağmen en gelişmiş gözlemlerimizin bile Kur'an'ın "yedi gök" diye işaret ettiği büyük düzenin yalnızca çok küçük bir bölümünü yakalıyor olması mümkündür. Bu bakımdan "yedi" sayısı burada güçlü bir anlatım aracı gibi işlev görür: 1400 yıl önceki ilk muhataplara da heybet duygusu veren, yirmi birinci yüzyıldaki okuyucuya da hâlâ hitap eden bir dil.

Bu ölçek hissi, Kur'an'daki şu ayetle daha da genişler: "Allah, yedi göğü ve yerden de onların benzerini yaratandır." Sahih hadis rivayetleri de yedi arzdan söz eder.[41] Hâkim'in Müstedrek'inde bu ayet hakkında, Peygamber'in ashabından İbn Abbas'tan gelen bir rivayet yer alır. Rivayete göre her arzda sizin peygamberiniz gibi bir peygamber, Âdem gibi bir Âdem, Nuh gibi bir Nuh, İbrahim gibi bir İbrahim ve İsa gibi bir İsa vardır. Taberî'nin tefsiri bu rivayetin daha kısa bir şeklini verir.[42]

Bu pasajların amacı evrene dair ayrıntılı bir bilimsel harita sunmak değildir. Daha ziyade, yaratılışın nefes kesici genişliğini ve katmanlı derinliğini düşünmeye davet ederler. Yedi sayısının hem gökler hem de arzlar için kullanılması, insan zihnini gözlerimizin ve teleskoplarımızın ulaşabildiğinden çok daha geniş gerçekliklere, çok sayıda dünyanın mümkün olduğu bir kozmik ufka açar. Üstelik bu rivayet, sadece hayatın evrende yaygın bulunabileceği ihtimalini değil, vahiy hakikatinin de bütün yaratılmış düzeni kuşattığını düşündüren geniş bir perspektif verir.

Bu açıdan bakıldığında Barnabas İncili'ndeki "dokuz gök" ile Kur'an'daki "yedi gök" arasındaki fark basit bir sayısal çatışma gibi görünmez. Aksine, iki metin farklı sayılarla aynı derin fikre işaret eder: evren düz ve küçük değildir; insan kavrayışının büyük ölçüde ötesinde kalan görkemli katmanlar halinde düzenlenmiştir. Bu metinlerde karşılaşılan şey zorunlu bir çelişki değil, göklerin tam hakikatinin, tıpkı Yaratıcı'nın azameti gibi, insan idrakini aşan bir gerçekliğe işaret etmesidir.

Sahteci, inanılmak için yazar

Bu kitabı kimin, niçin uydurduğunun söylendiğini bir kenara bırakın. Amacı ne olursa olsun, sahteci inanılmak için yazar. Alışılmış suçlama, kitabın Kur'an'a uysun diye yapıldığını söyler; böyle yapılmış bir kitap da Kur'an'la önce onun en açık konuştuğu yerde uyuşurdu. Kur'an yedi gök der ve bunu yedi ayrı surede söyler.[53] Devrin astronomları dokuz küre sayıyordu; bazı Müslüman âlimler de ikisine birden yer açmış, Kürsî ile Arş'ı yedi göğün üstüne koymuştu.[54] Demek ki dokuz sayısı bilgili bir mümini sarsmak zorunda değildi. Fakat yedi demek bir sahteciye hiçbir şeye mal olmazdı; dokuz ise her Müslüman okura kitaptan şüphe etmesi için bir sebep verdi. Bu yüzden bir sahteci bu yüzeydeki farktan kaçınırdı. Fark, en basit "Müslüman sahteciliği" teorisini desteklemez, zayıflatır.

Bu teori göründüğünden fazlasını ister. Kur'an, bir kitabı kendi elleriyle yazıp sonra onun Allah'tan geldiğini söyleyenleri kınar (Bakara 2:79). Yani teori, kutsal kitabına hizmet eden bir mümin hakkında değildir; o kitabın kınadığı şeyi yapan bir adam hakkındadır ve böyle bir suçlama kendi delilini ister. Kayıtlar ise öbür yönü gösterir. Müslüman yazarlar asırlar boyunca Hristiyan öğretisine, Kitab-ı Mukaddes'in elimizdeki hâline dayanarak cevap verdiler ve büyüklerinden hiçbiri bu kitaptan söz etmez.[19]

El-Mesîh unvanı, dört kez

Gökleri Mesih'e bağlayan bir nokta daha var. Kur'an Hz. İsa'yı dört surede (Âl-i İmrân, Nisâ, Mâide ve Tevbe) adıyla el-Mesîh diye anar; bu, oradaki sabit unvanlarından biridir. Yedi gök ise yedi surede geçer. Yani ikisi de ne gözden kaçabilecek bir ayrıntıdır ne de tartışmalı tek bir ayet. Barnabas Kur'an'a uysun diye yapılmış bir sahtecilik olsaydı, onu kim yapmış olursa olsun, yapanın doğru tutturmak için en çok sebebi olan iki ayrıntı bunlardı. Oysa metin Hz. İsa'ya gelecek Mesih olmadığını söyletir ve gökleri dokuz sayar. İki fark da kolayca önlenebilirdi ve hiçbiri önlenmedi. Bu, en basit "Müslüman sahteciliği" teorisine karşı ikinci bir gerekçedir: Kur'an'ın en çok tekrar ettiği iki nokta kopya edilmemiş, farklı bırakılmıştır. Kur'an'ı Arapçadan doğrudan İngilizceye çeviren ilk mütercim de 1734'te aynı şeyi fark etmişti. George Sale kitabı bir sahtecilik sayıyordu; fakat onu yapanın Müslüman olarak yetişmediğinden de aynı ölçüde emindi ("not educated a Mohammedan").[55]

Bir Müslüman yazar ise sonradan gerçekten Mesih yolunu tuttu. Müslüman olmuş bir İspanyol olan Juan Alonso, 1602 ile 1612 arasında yazdığı bir reddiyede Hz. Muhammed'e Mesih der. Onu Barnabas'la karşılaştıran Gerard Wiegers, Barnabas'ın Alonso'dan aldığını düşünmeye meyletmiş, fakat delillerin kesin olmadığını söylemiştir.[56] İtalyanca el yazmasının alışılmış tarihine göre alışverişin öbür yönde olması daha muhtemeldir; Geç Dönem Sahteciliği mi? bu ihtimali tartar.

Hz. İsa Peygamber neden "Gelecek O Mesih Ben Değilim" diyor?

Bu bölüm, tarihsel arka plan dikkate alındığında çok daha anlaşılır hale gelir. O dönemin Yahudiliğinde "Mesih" sadece ruhani bir unvan değildi. Halkın zihninde o; İsrail'i yeniden ayağa kaldıracak, yabancı hâkimiyetini kıracak, toplumu toparlayıp yönetecek, ordu toplayıp sevk edecek ve Tanrı'nın düzenini görünür tarih içinde yeniden kuracak Davudî bir kurtarıcıydı.[23] Birçok insanın büyük bir tarihî özlemle beklediği kişi buydu. Roma egemenliği altında böyle bir beklenti asla siyasetten bağımsız değildi. Birinin açıkça Mesihlik iddiasında bulunması, halkın umutlarını kabartabilir, millî beklentileri harekete geçirebilir ve özellikle krallık, kurtuluş ya da isyan çağrışımı taşıyan hareketlere karşı hassas olan Roma otoritelerinin dikkatini hemen çekebilirdi.[24]

İnciller de aynı gerilimi korur

Kanonik İnciller de aynı gerilimi yansıtır. Markos, Matta ve Luka'da, Petrus İsa'yı Mesih olarak tanıdıktan hemen sonra İsa öğrencilerini bunu yaymamaları konusunda uyarır.[25] Yuhanna'da ise bu unvanın siyasî yükü daha da açık görünür: halk onu zorla kral yapmak isteyince İsa oradan çekilir.[26] Demek ki "Beklenen Mesih sen misin?" sorusu, yalın bir inanç cümlesi değildi. İçinde önderlik, yeniden kuruluş, krallık ve tarihin içine yerleşecek ilahî hüküm beklentileri taşıyordu.

Barnabas, Hz. İsa'ya neyi söyletir?

Bu yüzden Barnabas İncili bu noktada aceleyle okunmamalı. Çünkü metnin kendisi İsa'yı Mesihlikten dışlamaz. Girişte ondan "Mesih denilen Nasıralı İsa" diye söz edilir; 6. bölümde de aynı çizgi korunur.[27] O halde mesele, metnin İsa'nın Mesihliğini toptan reddetmesi değil, belirli bir konuşma anında bu unvanın nasıl duyulduğudur.

İşte ancak bundan sonra Barnabas 42 yerli yerine oturur:

"...Çünkü ben, sizin 'Mesih' dediğiniz, benden önce yaratılmış ve benden sonra gelecek ve inancı (dini) son bulmasın diye gerçeğin sözlerini getirecek olan Allah'ın Elçisi'nin ayakkabılarının iplerini veya çoraplarının bağlarını çözecek değerde değilim." (Barnabas, 42. bölüm)

Beklenen Mesih'in vasıfları kimde görünür?

Bu arka plan içinde okunduğunda Barnabas 42, İsa'nın Mesihliğini inkâr eden bir söz gibi değil, soruyu soranların "Mesih"ten ne anladığına verilmiş bir cevap gibi görünür. O çağda beklenen Mesih figürüne yüklenen birçok özellik — kamusal önderlik, bir topluluk kurup düzenleme, tarih içinde görünür başarı, yalnızca bireysel öğretiyle sınırlı kalmayan bir otorite — Hz. Muhammed'in hayatında çok daha belirgin biçimde ortaya çıkmıştır. O yalnızca tebliğ eden biri değil; aynı zamanda bir topluluğun kurucusu, bir devlet başkanı ve bir komutandı.[28] Bu, Yahudi Mesih anlayışının sonraki bütün teknik ölçülerinin doğrudan Hz. Muhammed'e aktarıldığı anlamına gelmez. Ama Barnabas 42'nin mantığı içinde bakıldığında, İsa'nın işaret ettiği kişinin, dinleyicilerinin "Mesih" unvanıyla bağdaştıracağı kamusal ve tarihî özelliklerin çoğunu taşıdığı söylenebilir.

Benzer bir soru, Yuhanna İncili 1:19-25'e göre Yahya Peygamber'e de yöneltilmiştir. Bu diyalog, İlyas ve Mesih dışında ayrıca beklenen "o Peygamber" sorusunun da canlı olduğunu gösterir. Tesniye 18'deki "kardeşlerinin arasından" ve "senin gibi" ifadeleri; Tesniye 34:10, İsmail-Paran hattı ve Matta 22'deki Davut cevabıyla birlikte okunduğunda daha geniş bir İbrahimî çerçeve açılır. Ayrıntılı analiz Tesniye 18 incelemesi sayfasındadır.

Dört kanonik İncil'e yöneltilen yaygın çelişki iddiaları ile Barnabas hakkında burada ele alınmayan bazı ek itirazlar Çelişkiler ve Tutarsızlık İddiaları sayfasında ele alınmıştır.

Metin Kendi Sesiyle Ne Söylüyor?

Delilleri bir an için bir kenara bırakın ve sözü kitaba verin. Kitap, dört İncil gibi, mesellerle öğretir; peki bu meseller iyi mi? Bunun adil bir testi vardır ve beş dakika sürer: okumaya devam etmeden önce bir tane de siz kurmayı deneyin. Bir sokaktan ya da bir mutfaktan alınmış bir tasvirle şunu söyleyin: doğruyu bilip de onunla hiçbir şey yapmayan adamın hâli, hiç bilmeyenin hâlinden kötüdür. Tasvir izah istememeli ve duyanın aklında kalmalıdır. Sonra aşağıdaki hikâyeyi okuyun; size basit görünecek. Kolomb sofradakilere nasıl yapılacağını gösterdikten sonra, yumurtayı ucunun üzerine dikmek de basit görünmüştü.

Üç bağ, tek toprak (76. bölüm). Üç bağcı, tek bir efendiden üç bağ kiralar. Birincisi işi hiç öğrenmemiştir ve asmaları ona yapraktan başka bir şey vermez. İkincisi işin ustasıdır; üçüncüyü yetiştirir, sonra kendi günlerini konuşmakla geçirir. Üçüncüsü ise öğrendiğini yapar ve kirasını öder. Efendi de şaşar, çünkü bağlar "hepsi aynı toprakken" biri meyvesiz kalmıştır; demek ki fark yalnızca emektedir. Sonra hükümler beklenmedik bir sırayla gelir: bilgisiz adam mahkûm edilir, saflığı yüzünden kendisine acınır ve salıverilir; usta ise alaya alınır ve acımadan dövülür. Hikâyenin taşımak için kurulduğu cümleyi onun kendi öğrencisi söyler: bağlar konuşmakla işlenmez, "bağının meyve vermesini isteyen günde bir gömlek terletmelidir." Bilgisizlik bağışlanabilir; işe dönüşmeyen bilgi bağışlanamaz. Hikâyede bir İncil meselinin bütün düzeneği vardır; olay örgüsü ise hiçbir İncil'de bulunmaz.

Bu yalnızca bir tanesi. Kitapta bunun gibi yirmi kadar mesel vardır ve hiçbiri başka bir kitapta çıkmamıştır.[52] Sahtecilik teorisinin muhtaç olduğu adam yirmisini de kendisi, hem de Kitab-ı Mukaddes'in kendi kalıplarıyla kurmak zorunda kalırdı. Hiçbiri İslam'ı savunmaz, hiçbiri Teslis'e karşı çıkmaz. Sahtecinin masasında oturan bir adam için böyle bir yük anlamsızdır, belki de imkânsızdır. Yalnız Barnabas'ın Söyledikleri yirmisinin hepsinden geçer ve iki noktayı da bütün gerekçeleriyle savunur.

Metin okumasıYalnız Barnabas'ın Söyledikleri →Bu sitenin başka hiçbir kitapta bulamadığı yirmi kadar mesel, tek tek; ve sitenin, bu mesellerin Roma idaresinde yaşayan bir halktan ne istediğine dair okuması.

Yeni ve Eski Ahit

Üst üste tercümelerden ya da yorumların metne eklenmesinden doğan sorunlar Yeni Ahit için de pek çok tartışmanın konusudur; bu gelişmelerin metnin doğrultusuna ve yapısına etki etmediğini savunmak güçtür. Kiliseler de bunu kendileri söyler. Almanya Evanjelik Kilisesi'nin (EKD) Kitab-ı Mukaddes'in oluşumu hakkında yayımladığı açıklamaya göre, Yeni Ahit'in yazıları birinci yüzyılın ikinci yarısında Yunanca kaleme alınmıştır. Pavlus'un mektupları 50 ile 70 arasına aittir. Hz. İsa hakkında dolaşan haberler ise 70 dolaylarından itibaren birbirine bağlı İncil anlatılarına dönüşmüş, Yeni Ahit de bu yazılardan sonradan derlenmiştir.[32]

Özellikle Pavlus'un mektuplarının ve Elçilerin İşleri bölümünün Yeni Ahit'e eklenmesi; yapılan en aykırı yorumlar; hatta görüldüğü söylenen rüyalar (Petrus'un gördüğü iddia edilen rüya ile domuz etinin serbest bırakılması vb.) dinin özünü tamamen farklılaştırmıştır. Böylece din, Eski Ahit'e (Tevrat-Zebur...) aykırı bir dine dönüşebilmiştir.

Hemen her şeyin mübah görüldüğü böylesi bir din anlayışı dört İncil'de de bulunmaz:

"Sanmayın ki, ben şeriati yahut peygamberleri yıkmağa geldim; ben yıkmağa değil, fakat tamam etmeğe geldim. Çünkü doğrusu size derim: Gök ve yer geçip gitmeden, her şey vaki oluncıya kadar, şeriatten en küçük bir harf veya bir nokta bile yok olmıyacaktır. Bundan dolayı bu en küçük emirlerden birini kim bozar ve insanlara öylece öğretirse, göklerin melekûtunda kendisine en küçük denilecektir." (Matta 5:17–19)

Barnabas İncili ise, aslından uzaklaşmış bir dinin özündeki gerçek hâlini — aydınlığı, açıklığı ve peygamberlerle iletilen ilahi mesajların tazeliğini — okuyana hemen hissettirir.

Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın yanına konduğunda Barnabas İncili, kanonik gelenek içindeki bazı gerilimleri ve açıkta kalan uçları çok daha belirgin hâle getirir.

Bugünkü haliyle Yeni ve Eski Ahit'te de Hz. Muhammed'e (a.s.) bazı işaretler olduğu görülmektedir. Konuyla ilgili bazı örnekler Yeni ve Eski Ahit'te Hz. Muhammed'e İşaretler sayfasında derlenmiştir.[33]

İsa'nın fiili hayatında açıkça görülen çizgi ile sonraki kilisenin yönü arasındaki uzaklık, metin geleneğinde bilinen müdahaleler ve doktrinel berraklık sorunu üzerine daha ayrıntılı değerlendirme için İsa'nın Fiili Çizgisi ve Sonraki Kilisenin Yönü sayfasına bakınız.

Barnabas İncili'nde 'Muhammed (a.s.)' İsmi

Barnabas İncili'nin İtalyanca metninde son gelecek Allah'ın Elçisi'nin adı on beş kez Muhammed olarak geçer; İngilizce tercüme ve ondan yapılan Türkçe çeviri de bunu yansıtır. Bu kullanım bazı itirazlara açıktır. Bu sitenin okumasına göre bunların onunda ad, muhtemelen bir mütercimin unvan yerine adı tercih etmesidir. Öbür beşi ise adın kendisi hakkındaki cümlelerdir ve semavî kitap oralara zaten bir ad koyardı. Ahmed de Muhammed de "övülmüş olan" demektir; Yuhanna'daki Paraklit kelimesi ile tam bu manayı taşıyan Yunanca Periklitos arasındaki farkı Faraklit ve Üç Engel sayfası tartar.[34]

Not: Barnabas İncili (The Gospel in the Name of Barnabas) ile Barnabas Mektubu (The Epistle of Barnabas) tamamen farklı metinlerdir ve iki ayrı tarihî sorunun konusudur. Mektubu kaleme alan kişi tarihî olarak Kıbrıslı Yusuf (Barnabas) olamaz; zira Kudüs'teki Yahudi Tapınağı'nın Romalılarca yıkılışı (MS 70) bu mektupta geçmiş zaman kipiyle yer alır. Barnabas ise geleneğe göre 61 dolaylarında Kıbrıs'ta taşlanarak şehit edilmişti.

Davanın Bugünkü Hâli

Yukarıdaki bölümleri birlikte okuyun; tek satırlık hükmün hiç hesaba katmadığı bir şekil ortaya çıkar. Barnabas İncili bir Orta Çağ nüshasıdır: Viyana'daki el yazması on altıncı yüzyılda yazılmıştır ve bu sitede buna kimse itiraz etmez. Büyük ihtimalle bir Orta Çağ tercümesidir: İtalyancası İtalyancadır, paraları İtalyan paralarıdır ve jübile hakkındaki bir cümlesi on dördüncü yüzyılın cümlesidir. Delillerin ispatlamadığı şey, hükmün ilk parçasıdır: kitabın uydurulduğu.

Bu sayfadaki hiçbir şey kitabın kadim olduğunun ispatı olarak sunulmadı. Yapılan iş daha dardır. Hükmün ileri sürdüğü üç şey alındı: kitabın uydurulduğu, bunun Orta Çağ'da yapıldığı ve Kur'an'a uysun diye yapıldığı. Sonra her biri için delillerin neyi taşıyabildiği soruldu. İkincisi nüsha, İtalyanca ifade ve tek bir bölümün planı için doğrudur. Birincisi ve üçüncüsü ise başvuru kitaplarının düşündürdüğünden daha azına dayanır. Karşılarında şunlar durur: İslam'dan eski bir başlık, havarinin mezarında bulunduğu bildirilen bir İncil ve komşuları çoğunlukla kadim olan sahneler. Yanlarında hiçbir Orta Çağ rafının izah etmediği birkaç ayrıntı vardır; bir de, bir sahtecinin aynen alacağı iki noktada Kur'an'ın ifadesinden ayrılan bir metin.

Bu sitenin kendi okuması, ispatlayabildiğinden bir adım öteye gider. Bu okumada Orta Çağ'dan eski bir omurga ve İtalyanca bir tercüme vardır; bir de, bir zamanlar bir unvanın ya da adın manasını taşıyan bir kelimenin durduğu yerlere muhtemelen Peygamber'in adını yazmış bir mütercim. Bu bir hipotezdir ve site onu, hükmü test ettiği kadar sıkı test eder. Aşağıdaki toplu değerlendirme, dosyanın tamamını onu tartacak bir okur için, sitenin kabul ettikleriyle birlikte ortaya koyar; ardından gelen üç yol da her paragrafın kaynaklarıyla karşılaştırılabileceği sayfalardan geçer.

Toplu değerlendirmeDavanın Bugünkü Hâli →Üç parçasıyla suçlama, her biri taşıyabildiği ağırlıkla on iki delil paragrafı, hükmü korumanın bedeli, sitenin kabul ettikleri ve size bırakılan karar.

Buraya kadar olan, metnin etrafındaki tarihti. Bundan sonrası metnin kendisi.

— Sunuşun Sonu —

Barnabas İncili — Tam Metni —

Mesih Denilen, Allah'ın Dünyaya Gönderdiği Yeni Peygamber İsa'nın Gerçek Kitabı:
Havarisi Barnabas'ın Anlatımına Göre

Mesih denilen Nasıralı İsa'nın havarisi Barnabas, yeryüzünde oturan herkese barış, huzur ve teselli diler.

Pek sevgili, yüce ve ulu Allah, büyük öğretme ve mucizeler merhametinden şu son günlerde peygamberi İsa Mesih aracılığıyla bizi ziyaret etmiştir; şeytan tarafından aldatılan pek çokları, dindarlık maskesi altında en dinsiz akideyi va'z ederek, İsa'ya Allah'ın oğlu demekte, Allah'ın sonsuza değin emrettiği sünnet olmayı red etmekte ve her türlü kirli etin yenmesine izin vermekte olduğundan, —bunlar arasında bulunan, kendinden üzüntü duymadan söz edemediğim Pavlus da aldatılmıştır— kurtulasınız, şeytan tarafından aldatılmayasınız ve Allah'ın hükmü önünde hüsrana uğramayasınız diye İsa ile yaptığım konuşma ve görüşmelerde gördüğüm ve duyduğum gerçeği yazıyorum. Bu nedenle, sana yazdığımın aksine yeni akideyi va'z edecek herkese dikkat et ki, ebedi kurtuluşa eresin.

Yüce Allah seninle olsun, seni şeytan'dan ve her şerden korusun. Amin.

Bölüm 1

Bu ilk bölümde, melek Cebrail'in Bakire Meryem'e İsa'nın doğuşunu bildirmesi yer alır.

Bu son yıllarda, Yahudi (-İsrail oğulları-) kavmi'nin Davud soyundan Meryem adında bir bakire, Allah'ın gönderdiği melek Cebrail tarafından ziyaret edildi. Günahsız, ayıpsız, namazı kılıp oruç tutarak tam kutsal bir hayat süren bu bakire bir gün yalnızken odasına melek Cebrail girdi ve «Allah seninle olsun, ey Meryem» diye onu selamladı.

Bakire, meleği görünce ürktü; fakat, melek şöyle diyerek onu rahatlattı; «Korkma Meryem; çünkü sen, seni kalp gerçeğiyle kanunlarına göre yürüsünler diye İsrail halkına göndereceği bir peygamberin annesi seçen Allah'ın rızasına erdin.»

Meryem cevap verdi: «Şimdi ben, hiç bir erkek bilmediğimi görüp dururken, nasıl oğlan dünyaya getireceğim?» Melek cevap verdi: «Ey Meryem; insan yokken insan yaratan Allah, senden de erkek olmadan insan meydana getirmeye kadirdir. Çünkü O'nun için hiç bir şey imkan haricinde değildir.»

Meryem cevap verdi: «Allah'ın her şeye kadir olduğunu biliyorum; öyleyse iradesi yerine gelecektir.» Melek cevap verdi: «Şimdi peygambere yüklü oldun; Adını İsa koyacak ve onu şaraptan, kuvvetli içkiden ve bütün temiz olmayan etlerden koruyacaksın, çünkü çocuk Allah'ın kutsal bir (-kuludur.-)

Meryem, tevazuyla başını eğerek şöyle dedi: «Allah'ın hizmetçi kuluna bak, dediğin gibi olsun.» Melek gitti ve bakire Allah'ı tesbih ve ta'zim etti: «Ey kalbim, Allah'ın büyüklüğünü bil ve ey ruhum, Kurtancı'm Allah'ı çok sev; çünkü, O kız hizmetçisinin alçak gönüllülüğünü öylesine saydı ki, bütün milletlerce kutsanacağım; çünkü Kadir Olan beni yüceltti, O'nun kutsal adını tesbih ederim. Çünkü, O'nun rahmeti, nesilden nesile Kendisi'nden korkanlar için yayılır. O Kadir Olan elini güçlü kıldı ve kalbinin tasavvurunda gururu dağıttı. Güçlü olanı oturduğu yerden indirdi ve aşağıda olanı yükseltti. Aç olanı güzel şeylerle doyurdu ve zenginleri eli boş gönderdi. Çünkü, O, İbrahim ve oğluna verilmiş sözleri sonsuza değin tutar.»

Kaynaklar

[1] Elçilerin İşleri 4:36 (NRSVUE, BibleGateway); Yusuf / Barnaba, Kıbrıs kökeni ve "teselli oğlu / encouragement" anlamı için. [2] Barnabas'a nispet edilen İncil, İskenderiye ve Antakya çevrelerinde tevhid çizgisi ve bu sitede ileri sürülen geniş tarihsel çerçeve için: Arius Deklarasyonu, Altmış Kitap Listesi, Geç Dönem Sahteciliği mi? ve Tarihsel Bir Hipotez. [3] İraneus, Sapıklıklara Karşı / Against Heresies (New Advent); özellikle I. kitapta Valentinyan aeon doktrinlerine itirazı ve III. kitapta tek yaratıcı Tanrı ile dört İncilin otoritesine yaptığı vurgu için bkz. ayrıca III.11 ve Encyclopaedia Britannica, "Irenaeus". [4] Lonsdale ve Laura Ragg, The Gospel of Barnabas (Oxford: Clarendon Press, 1907), giriş bölümü ve Fra Marino belgeleri. İraneus'un bugün elde bulunan külliyatında Barnabas İncili'ne açıkça değinen böyle bir eser bilinmez; buna karşılık Eusebius, İraneus'a ait başka kayıp mektup ve risaleler de sayar: Eusebius, Church History, V.20. Modern özetlerde İraneus'tan tam olarak günümüze ulaşan iki ana eser (Against Heresies ve Demonstration of the Apostolic Preaching) zikredilir; ancak Against Heresies'in beş kitabı ayrı ayrı sayıldığında, eldeki tam metin malzemesi altı kitap olarak da ifade edilebilir: Encyclopedia.com, "Irenaeus, St."; Britannica. [5] Gelasian Decree (NASSCAL); Decretum Gelasianum (Latince metin); İngilizce tercüme. Barnaba kaydı listede Evangelium nomine Barnabae apocryphum şeklinde geçer. Barnabas kaydını Gelasius'un kendi yıllarına ait okumanın gerekçeleri; III. Felix'in mektupları, Antakya patriği Petrus Fullo ve 405 tarihli papalık mektubu hakkındaki kaynaklarla birlikte bu sitenin Decretum Gelasianum sayfasının "Liste kaç yaşında?" bölümündedir. [6] Decretum'un son bölümündeki apokrif listede toplam 61 başlık bulunduğu NASSCAL tarafından belirtilir. Liste içindeki başlıkların bir kısmının yalnızca adlarıyla bilindiği, bir kısmının ise extant apokrif metinlerle, parçalarla veya başka eserlerdeki atıflarla ilişkilendirilebildiği konusunda bkz. NASSCAL, Gelasian Decree; Anna Rebecca Solevåg, "Gender and unruly titles in the booklists of the Gelasian Decree"; ayrıca Tony Burke ve Brent Landau'nun derlediği modern apokrif külliyat için New Testament Apocrypha, vol. 1.

[7] Encyclopaedia Britannica, "Unitarianism and Universalism"; History of Unitarian Universalism; Üniteryen ve anti-triniteryen geleneklerin uzun devamlılığı için. [8] Arius ile yanındaki din adamlarının piskoposlarına yazdığı mektup Athanasius'un De Synodis 16'sında ve Epiphanius'un Panarion 69.7–8'inde korunmuştur; Türkçesi için Arius Deklarasyonu. Arius'un ayrı bir mektubu için Arius'un Nikomedyalı Eusebios'a Mektubu. [9] Encyclopaedia Britannica, "Paul of Samosata"; ayrıca bu sitedeki ilişkili tarihî belge tartışmaları. [10] Encyclopaedia Britannica, "Nestorius"; Britannica, "Council of Ephesus", 431'deki azli ve Theotokos tartışması için; Sokrates Skolastikos, Kilise Tarihi 7.32, Meryem'e Theotokos denmesine karşı ilk vaazı rahip Anastasius'un verdiği ve Nestorius'un onu savunduğu için. [11] Doktriner zorlamalar ve sapkınlık mevzuatının genel tarihi için: Encyclopaedia Britannica, "Arianism"; ayrıca bu sitedeki ilişkili tarihî belge sayfaları. [12] Encyclopaedia Britannica, "Michael Servetus"; Britannica, "Socinians"; Catholic Encyclopedia, "Socinianism". [13] Britannica, "English Unitarianism"; Britannica, "Unitarian Universalist Association"; Canadian Unitarian Council, "History". [14] Barnaba, tevhid yanlısı topluluklar ve bunlara yönelik baskılar için bu sitedeki bağlantılı sayfalar: Arius Deklarasyonu, Decretum Gelasianum ve Altmış Kitap Listesi.

[15] İznik, kabul edilen İncil otoritesinin daralması ve bastırma çizgisine dair bu sitede geliştirilen daha uzun tarihsel sav için: Geç Dönem Sahteciliği mi? ve Çelişkiler ve Tutarsızlık İddiaları; genel konsey bağlamı için Britannica, "First Council of Nicaea". [16] Ernst von Dobschütz, Das Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis (Leipzig, 1912), metnin şekilleri, verdiği papa adları ve tarihi için; John Chapman, "On the Decretum Gelasianum," Revue Bénédictine 30 (1913), s. 187–207 ve 315–333, reddedilen kitaplar listesinin Gelasius'un kendi eseri olduğu görüşü için; Gratianus, Decretum, Distinctio 15, c. 3: Barnabas kaydının bulunduğu reddedilen kitaplar listesi en eski nüshalarda yoktur ve Emil Friedberg'in neşrinde (Leipzig, 1879) sonraki bir ilave olarak işaretlenmiştir. Altmış Kitap Listesi'ndeki dört başlık için Barnabas'ın Raf Komşuları. Ayrıca Decretum Gelasianum ve Altmış Kitap Listesi. [17] Sonraki buyrultular, kataloglar ve baskılama tarihine dair bu sitedeki ayrıntılı tartışmalar için: Geç Dönem Sahteciliği mi? ve Tarihsel Bir Hipotez. [18] Acta Sanctorum, Boland Junii, Tome II, s. 422–450; Roger Pearse, "Chasing some fake news about the Gospel of Barnabas", İncil'in manu ipsius Barnabae, yani Barnabas'ın kendi eliyle yazıldığı geleneğini alıntılar; Oxford Cult of Saints, E07084, Alexander Monachus'un altıncı yüzyıldaki Encomium'u için; NASSCAL, "Encomium on Barnabas by Alexander Monachus", Anthemios'un buluşu, İncil'in Zeno'ya sunulması ve Büyük Perşembe okuması için; ayrıca Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfasındaki tartışma. [19] Geç Dönem Sahteciliği mi?, İncillerdeki Çelişki ve Tutarsızlık İddiaları ve Tarihsel Bir Hipotez. Bibliyografya kayıtları için İbnü'n-Nedîm, The Fihrist of al-Nadim, çev. Bayard Dodge, 2 cilt (Columbia University Press, 1970) ve Kâtib Çelebi (Hacı Halife), Keşfü'z-Zunûn an Esâmi'l-Kütüb ve'l-Fünûn, nşr. Şerefettin Yaltkaya ve Kilisli Rifat Bilge (1941–1943). İbrahim et-Taybilî'nin 1634 dolaylarındaki kaydı için Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfasındaki Morisko kaynaklarına bakınız. [20] Yeni Ahit'in yirmi yedi kitabı, Pavlus mektupları ve Elçilerin İşleri'ndeki ağırlığı için Yeni Ahit kanonu ve Elçilerin İşleri; kısa bir genel bakış için Encyclopaedia Britannica, "New Testament". [21] Pavlus'un Tevrat uygulamasından kopuşu ve sonraki Pavlusçu doktrinler için: bu sitedeki Yahudi Metinlerinde Pavlus sayfası ve Pavlus'un kendi mektupları, özellikle Galatyalılar ve Romalılar. [22] Klemens'e atfedilen Vaazlar (Homiliae), 17. vaaz (New Advent İngilizce metni); alıntılanan yer 17.19'dur, Ante-Nicene Fathers 8. cilt (1886) tercümesinden, editörün Galatyalılar 2:11 notuyla. Karin Hedner Zetterholm, "A Reception of Pauline Ideas Shaped by a Jewish Milieu: The Case of the Pseudo-Clementine Homilies", Religions 15/8 (2024), Vaazlar'ın Yahudi-Hristiyan ve Pavlus karşıtı okunması ve Petrus'un Yakup'a Mektubu için; Irenaeus, Sapıklıklara Karşı I.26.2, Ebionitlerin Pavlus'u Yasa'dan dönmüş saymaları için. Havari listeleri ve adı geçen birkaç havarinin kanonik anlatıdaki silikliği için Matta 10:2–4; Markos 3:16–19; Luka 6:13–16; Elçilerin İşleri 1:13. Ayrıca bu sitenin Yahudi Metinlerinde Pavlus sayfası.

[23] Encyclopaedia Britannica, "Messiah"; Yahudilikte Davudî kurtarıcı beklentisi ve yabancı egemenliğini kıracak Mesih tasavvuru için. [24] Encyclopaedia Britannica, "Pontius Pilate"; Roma'nın Yahudiye'deki prefektlik düzeni ve kamusal krallık iddialarının siyasî hassasiyeti için. [25] Markos 8:29–30; Matta 16:20; Luka 9:20–21. [26] Yuhanna 6:15. [27] Barnabas İncili giriş bölümü, 6. bölüm ve 42. bölüm; Ragg, The Gospel of Barnabas (1907). [28] Encyclopaedia Britannica, Muhammad özet biyografisi; ayrıca Britannica, "Muhammad: Biography according to the Islamic tradition". [29] Matta 9:1; Jerome on Matthew 9:1; Augustine'in İncil anlatılarını uzlaştırma tartışmaları; ayrıca bu sitedeki Jerome ve Augustine: Matta 9:1 sayfası. [30] Yaşlı Plinius, Naturalis Historia, XII. kitap, 17. bölüm ("Şeker"), Hindistan ve Arabistan'la bağlantılı saccharon için; ayrıca bu sitedeki İncillerdeki Çelişki ve Tutarsızlık İddiaları sayfası. [31] Sayıların retorik ve çoğaltıcı kullanımı için Kur'an 9:80 ve 2:261; Matta 18:22; Tesniye 7:9. Ayrıca bu sitedeki Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfası. [39] Sidretü'l-Münteha ve Me'va Cenneti için Necm 53:14–15; Kürsi'nin gökleri ve yeri kuşatması için Bakara 2:255; Firdevs'in en yüksek cennet ve Arş'ın onun üzerinde oluşu için Sahih al-Bukhari 2790 ve 7423. [40] Gözlemlenebilir evrendeki galaksi sayısına dair modern yüksek tahminler için Christopher J. Conselice ve diğerleri, "The Evolution of Galaxy Number Density at z < 8 and Its Implications", The Astrophysical Journal 830:83 (2016). [41] Kur'an 65:12; yedi arz hakkında Sahih al-Bukhari 2453 ve 3196; Sahih Muslim 1610d. [42] Taberî, Câmiu'l-beyân, Talâk 65:12'de yalnızca kısa lafzı, Şu'be ve Amr b. Mürre yoluyla verir. Hâkim, el-Müstedrek ale's-Sahîhayn (2. cilt, s. 535) ikisini de verir. 3822 numaralı rivayet uzun lafzı Şerîk ve Atâ b. es-Sâib yoluyla verir: her arzda sizin peygamberiniz gibi bir peygamber, Âdem gibi bir Âdem, Nuh gibi bir Nuh, İbrahim gibi bir İbrahim ve İsa gibi bir İsa. Hâkim senedini sahih sayar; Zehebî'nin Telhîs'i de bu hükmü tekrarlar. 3823 numaralı rivayet kısa lafzı Şu'be yoluyla verir. Hâkim onu "iki şeyhin şartına göre", yani Buhârî ile Müslim'in ölçüsüne göre sahih sayar, Zehebî de katılır. Bu ifade Hâkim'in senet hakkındaki hükmüdür; iki lafız için de Buhârî ile Müslim'in onları kaydetmediğini söyler ve hiçbiri Kütüb-i Sitte'de yoktur. Buhârî ile Müslim'in yedi arz hakkında kaydettiği hadis, haksız yere alınan toprakla ilgili olandır (not [41]). Beyhakî uzun lafzı el-Esmâ ve's-Sıfât'ta (2. cilt, s. 267–268) verir ve hükmünü ekler: senet İbn Abbas'a kadar sahihtir, fakat rivayet bütünüyle şâzdır; Ebü'd-Duhâ'yı bu rivayette destekleyen kimseyi bilmez. İbn Kesîr bu hükmü Talâk 65:12 tefsirinde alıntılar. Kendi değerlendirmesi el-Bidâye ve'n-Nihâye'dedir (Ali Şîrî neşri, 1. cilt, s. 22): İbn Cerîr'in rivayeti kısaca, Beyhakî'nin ise tam olarak verdiğini kaydeder. Ahmed b. Hanbel'in uzun lafzı reddi İbn Kudâme'nin el-Müntehab min İleli'l-Hallâl'inde (no. 58), Süyûtî'nin örneği Tedrîbü'r-Râvî'de (13. nev') geçer. Sonraki âlimlerden Ebû Hayyân, rivayeti Vâkıdî yoluyla tanıyarak uydurma saymış (el-Bahru'l-Muhît, Talâk 65:12), Abdülhay el-Leknevî ise sahih diye savunmuştur (Zecru'n-Nâs, 1876). [32] Almanya Evanjelik Kilisesi (EKD), "Bibel": Yeni Ahit yazılarının birinci yüzyılın ikinci yarısında Yunanca kaleme alınması, Pavlus'un mektupları (50–70), 70 dolaylarından itibaren birbirine bağlı İncil anlatıları ve bu yazıların sonradan Yeni Ahit olarak derlenmesi için; ayrıca İncillerdeki Çelişki ve Tutarsızlık İddiaları. [33] Matta 5:17–19; ayrıca bu sitedeki Yeni ve Eski Ahit'te Hz. Muhammed'e İşaretler sayfası. [34] İtalyanca el yazması ve Ragg tercümesi. Adın on beş geçişi ve sitenin bu sayı hakkındaki okuması için Davanın Bugünkü Hâli ve İncillerdeki Çelişki ve Tutarsızlık İddiaları; ayrıca bu sitedeki Faraklit ve Üç Engel sayfası ve Barnabas İncili ile Barnabas Mektubu ayrımını ele alan bağlantılı tartışmalar. [35] Pavlus'un Şam yolu görüm anlatıları için Elçilerin İşleri 9, 22 ve 26; ayrıca Pavlus'un kendi ifadesi için 1. Korintliler 15:8. [36] Pavlus'un diğer milletlere yönelen görevi, sünnet ve Tevrat-merkezli sınırların gevşemesi için Romalılar 1:16; Galatyalılar 2:7–9; 5:2–6; 1. Korintliler 7:19; Romalılar 14:14. [37] Tevhid vurgusu ve Pavlus'un İsa'yı yükseltilmiş rablik alanına yerleştiren dili için Tesniye 6:4; Markos 12:29; 1. Korintliler 8:4–6; Filipililer 2:9–11. [38] Hz. İsa'nın önce İsrail'e yönelen görevi ve daha sonra milletlere açılan tebliğ için Matta 10:5–6; 15:24; 28:19; Luka 24:47; Elçilerin İşleri 1:8. [43] Matta İncili'nin genel tarihlendirmesi için Dale B. Martin, Yale Open Courses, "The Gospel of Matthew"; Bart D. Ehrman, "When Was the Gospel of Matthew Written?"; Early Christian Writings, "Gospel of Matthew"; Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament. [44] Markos önceliği ve Matta'nın Markos'u kullanımı için David C. Sim, "Matthew's Use of Mark," New Testament Studies; Pavlus'un mektuplarının erkenliği için Bible Odyssey, "Paul." [45] Antakyalı Severus, Germanikeialı Thomas'a Mektup, E. W. Brooks, A Collection of Letters of Severus of Antioch, Patrologia Orientalis 14; saraydaki Matta İncili'nin tartışmalı okuma için kontrol edildiği aktarım. [46] Richard Ishida, "Syriac Orthography Notes," Süryanice yazıda büyük/küçük harf ayrımı bulunmaması hakkında; Vatican Library, "Greek Paleography: Majuscule Bookhands"; CSNTM, "Manuscripts 101: A Brief History of Greek Handwriting." [47] Oxford Cult of Saints, E02630, Tunnunalı Victor'un 488 tarihli kaydı; Gelasius'un 492–496 yılları için NASSCAL, Gelasian Decree ve ilgili Decretum geleneği. [48] Ragg, The Gospel of Barnabas (1907), giriş; NASSCAL, Viyana Cod. 2662, el yazması ile Cramer'den Prens Eugene'e ve oradan Avusturya kütüphanesine giden yol için; John Toland, Nazarenus (1718), 1709'daki Amsterdam karşılaşmasından sonra yazıldı; The Miscellaneous Works of Mr. John Toland (1747), ölümünden sonra yayımlanan parçalar için. Nazarenus'tan alınan sözler 1. Mektup'ta, V. bölüm s. 15–17 ve XV. bölüm s. 61'dedir. Adı geçen sonraki araştırmacılar için Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfasındaki tabloya ve notlara bakınız. Cramer'in tarihli ithafı el yazmasının 1713'te doğrudan Prens Eugene'e sunulduğunu kaydeder; ithafın Türkçesi Tarihsel Bir Hipotez sayfasındadır. [49] Encyclopaedia Britannica, "Arianism", Oğul'un Tanrı tarafından var edildiği görüşü olarak Ariusçuluk ve İznik'ten sonra Roma dünyasının Doğu'sunda ve Batı'sında yaygınlığını koruması için; Britannica, "Homoean", dördüncü yüzyılın Teslis tartışmalarında Oğul'un Baba'ya benzer olduğunu savunan görüş için. [50] Britannica, "Visigoth", Vizigotların Ariusçu Hristiyanlığa geçişi için; Britannica, "History of Europe: Barbarian migrations and invasions", Ostrogot krallığındaki Ariusçu din adamları ve kiliseler için; Britannica, "Vandal"; Britannica, "Lombard". [51] Britannica, "Councils of Toledo", Reccared'in din değiştirmesi, piskoposların ve halkın Katolik inancı kabul etmesi ve Katolikliğin Vizigot İspanyası'nın devlet dini olması için; Britannica, "North Africa: The Vandal conquest", Belisarius'un 533 seferi ve Vandal krallığının yıkılışı için; Britannica, "Lombard", Lombardların sonradan Ariusçuluktan ortodoks Hristiyanlığa geçişi için. [52] Barnabas İncili, 76. bölüm. Aramanın nerelerde yapıldığı ve yirmi meselin birkaçının başka kitaplarla paylaştığı tek tek tasvirler Yalnız Barnabas'ın Söyledikleri sayfasındadır. [53] Kur'an'da "yedi gök" yedi surede geçer: Bakara 2:29, İsrâ 17:44, Mü'minûn 23:86, Fussilet 41:12, Talâk 65:12, Mülk 67:3, Nûh 71:15. Barnabas'taki dokuz gök için 178. bölüm. Ayrıca Geç Dönem Sahteciliği mi? ve Tarihsel Bir Hipotez. [54] İbn Kesîr iki okumayı da kaydeder: bazı kelamcılar Arş'ı yuvarlak bir küre, yani dokuzuncusu saymış, bazı astronomlar da Kürsî'yi sekizinci küre saymıştır (el-Bidâye ve'n-Nihâye, Ali Şîrî neşri, 1. cilt, s. 12 ve 15). Kur'an'da ve hadiste Kürsî ve Arş için not [39]. [55] George Sale, The Koran, Commonly Called the Alcoran of Mohammed (Londra, 1734), "To the Reader". Hükmü, öbür araştırmacılarınkiyle birlikte Geç Dönem Sahteciliği mi? sayfasındaki tablodadır. [56] Gerard A. Wiegers, "Muhammad as the Messiah: A Comparison of the Polemical Works of Juan Alonso with the Gospel of Barnabas," Bibliotheca Orientalis 52, sayı 3/4 (1995), sütun 245–291; yazarın İspanyolca sürümü 'Ilu. Revista de Ciencias de las Religiones 1 (1996), s. 197–222 ve 2 (1997), s. 199–228'dedir. Ayrıca Geç Dönem Sahteciliği mi?.